Page 94

۸۳ آنقدر آسان بود که در دادخواهی یک ذره دقت هم پیدا نمیشد. محل اداره و خود خاص متوجه این امر بود ازینجهته برای دوائر عدلیه عمارت خاص قضا تیار نکرد بلکه بمسجد ها اکتفا نمود چرا که تعمیم و اجازتی که در مفهوم مساجد است بدیگر عمارت پیدا نمی شود در رجوع مقدمات که برداشت چیزی ندارد بدروازه محکمه گیر و گرفت نبود، تمام قضاة را تاکید بود که با عجزه و غربا که بدعوی می آیند مدارا و نرمی نمائید تا در اظهار مدعای خود از شما خوف و بیم نکنند . افتا یکی از امور ضروریه متعلق بعدالت افتاست که در آغاز اسلام قائم شد و مثال آن در غیر اسلام گاهی پیدا نمیشود از اصول اولیه قانون یکی این است که برای هر شخص لازم است که از قانون باخبر باشد مثلاً اگر کدام شخص گناهی کند عذر بیخبری از جرم آن گناه بکارش نمی آید این قاعده در تمام دنیا مسلم و حال در ممالک متمدنه برصحت این قاعده خیلی مبالغه دارند اما تعجب درین است که قومهای دیگر درین امر هیچ تدبیر