Page 43

۳۲ مقرر و عمله با او میبودند . بعد از تقسیم اضلاع وصوبجات چیزی که از همه مقدمتر است انتخاب عهده داران ملکی و تاسیس دستورالعمل شان است هر قدر فرمانروا بیدار مغز و قانون مکمل باشد وقتیکه اعضای حکومت و عهده داران ملکی لایق و قابل و راستباز و متدین نباشند و بهشیاری از ینها کار نگیرند گاهی ملک ترقی پیدا کرده نمیتواند درین باب آنچه حضرت عمر بتدبیر و سیاست و نکته رسی خود کار گرفته انصاف این است که اگر تاریخ عالم ورق ورق شود نظیر دریافت نمیشود درین مرحله این امر خیلی مدد رسانده که طبیعت او از ابتدا جوهر شناس واقع شده بود یعنی هر قابلیتی که بشخصی می بود بکنه آن میرسید. علاوه برین بهمه اشخاص لایق وطن واقفیت بهمرسانده بود، حقیقةً هر شخص را که بکاری مقرر میکرد دیگری بهتر ازو برای انجام همان کار پیدا نمی شد، در عرب چهار کس را دهاة العرب میگفتند در فن سیاست و تدبیر شریک نداشتند یعنی امیر معاویة عمرو ابن العاص ـ مغیره ابن شعبه ـ زیاد ابن سمیه حضرت عمر رض