Page 187

١٨٦ تیل انداخته میروند از مردم پرسید که این چه ماجرا است؟ و معلوم شد که جزیه را نرسانده و باین سزا گرفتار آمده بودند حضرت عمر رض پرسید که آخر عذر اینها چیست؟ گفتند که ناداری فرمود که بگذارید و بایشان تکلیف نرسانید که من از پیغمبر صلعم شنیده ام که لا تعذبوا الناس فان الذين يعذبون الناس في الدنيا يعذبهم الله يوم القيامة يعنی آنحضرت صلعم فرمود مردما نرا معذب نکنید کسانیکه مردمانرا در دنیا تعذیب میکنند خدا تعا ایشانرا معذب میکند در قیامت فرمانیکه بعد از فتح شام برای ابوعبیده رض نوشته دران این الفاظ است وامنع المسلمين من ظلمهم والاضرار بھم و مسلمانان را منع کنید که برذمیها ظلم نکنند و اكل اموالهم الا بحلھا ووف لهم بالعهد بآنها ضرر نرسانند و مال شانرا نخورند ، مگر الذي شرطت لھم فی جميع ما اعطیتھم بروجه حلال هرشرطی که با آنها کرده اید پخته ناکنید حضرت عمر رض در وقت وفات خود برای شخصی که خلیفه شود یک وصیت مفصل فرمود این وصیت نامه را بخاری و ابوبکر بیهقی و حافظ و بسیاری از مؤرخین نقل میکنند فقرۀ اخیر آن اینست واوصيه بذمة الله وذمة رسوله ان یعنى من در حق کسانیکه ذمه داری خدا و رسول ایفای شرائط ذميها