Page image — the source of record
Machine transcription
۱۰۰
بصره از دریای دجله ده میل دور افتاده حضرت عمر رض حکم داد که از دجله تا بصره نهر بیاورند چنانچه تفصیل آن در پبلک ورک نگارش یافت آبادی بصره به بسیار زودی ترقی نمود تا حدیکه در زمان حکومت زیاد ابن ابی سفیان محض تعداد فوجی که نام آنها ثبت دفتر بود ۸۰ هزار و آل و اولاد آنها به یک لک ۱۲۰ بیست هزار میرسید.
مناسبتی که آب و خاکش با علم و فضل داشت اندازه اش از علم عربیت میتوان نمود که درین سرزمین بنا یافته، در تمام دنیا اوّل کتابی که در علم لغت عربی نوشته شده کتاب العین است که تصنیف خلیل بصری است درینجا نوشته شده، علم عروض و موسیقی نیز ازینجا ابتدا شده نخستین مصنف علم نحو سیبویه تعلیم یافته بصره است، از ائمۀ مجتهدین حسن بصری است که ازین خاک پاک پیدا شده.
کوفه شهر دیگر که از بصره مشهورتر است شهر کوفه است وقتیکه مدائن و غیره فتح شد حضرت سعد وقاصّ بحضور فاروق اعظم خط فرستاد که تا ماندن عرب درینجا رنگ و روی شان بالکل بدل شده، حضرت عمر رض در جواب نوشت که آب و هوای آنجا با مزاج عرب موافقت ندارد، پس باید
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.