Page 96

فتوحات اسلامی (۸۷) بیان واقعه ابو یز و هیچکدام از طرفین عساکر فریقین امیر خود را کمک داده نمیتوانستند مسلمانان وقتیکه دیدند امیر شان قلب عسکر دشمن را زایل ساخت لهذا خناصین جیش مسلمان بر جنبتین لشکر کفار حمله کرده بعد از قتال شدید عسکر فارس را هزیمت دادند مثنی بر نسبت بریدن مشرکین بجیر سبقت جسته مانع عبور شان گردید لشکر فارس از مشاهده آن متفرق گشته بعضی بطرف بالای فرات و برخی بجانب سفلی آن متوجه گشتند مجاهدین با شجاعت اسلام ایشان را فرصت فرار نداده بضرب شمشیر با خود عده زیادی را کشتند که استخوانهای آن مشرکین تا مدت مدیدی باقی بود تلفات کفار صد هزار شد و این غزوه موسوم به یوم اعسار گردید زیرا که صد نفر از مسلمانان را شمار نمودند که هر یک ده نفر از مشرکین را مقتول نموده بودند مسلمانان بجانب دجله اسب کفار را تعقیب نموده غنایم زیادی حصول کردند قرار فرموده عمر بجیله را چهار یک خمس غنایم دادند بیان خبر خنافس و سوق بغداد باز از خنافس موضعیست که تاجران بلاد امصار کسری و سواد در سعه و قضا و در آن موضع مجتمع شده امتعه خود را در معرض خرید و فروش می آوردند مثنی با اصحاب خونی سوار شد تمام اموالیکه دران بازار موجود بود غارت و اسبها نیز را گرفته بجانب انبار متوجه گشتند اهالی آنجا از ترس محصور شدند زمانیکه مثنی را شناختند نزد او آمده کلید و متاعها خود را تقدیم کردند مثنی چند نفر از ایشان را بر راه بلدی بازار بغداد همرای خود بردند سوق بغداد موضعی بود که منصور دانیقی بعد ازان در آنجا بنای شهر نمود و صبحی بود که آفتاب سعادت اسلامیان سر از غرفه فلک کشید و اشعات زرین خود را نثار مجاهدین مسلمین میکرد که عسکر مثنی در اخل بازار بغداد گردیده از برق شمشیر خود آتش بر خرمن کفار زده آنچه که میخواستند ازان بازار گرفته به انبار مراجعت مینمودند سواران در هر طرف و اکناف غارتها کثیری کردند گروهی را بر قبیله تغلب و صفیین ارسال نمود آنها هم قرار فرموده مثنی اهل صفین را غارت مقاتلین شان را المقتول و اولاد شان اسیر نمودند و جمعیتی ام اسپرکولی و چپاول تغلب نمر که در جوشی دجله سکنی داشتند فرستاد آنها از عزم مسلمانان اطلاع یافته رو بگریز نهادند مسلمانان ایشانرا تعقیب نموده به بکریت آنها را بدست آوردند هر آنچه از نعمتها که میدانستند در غنایم حاصل گردید . بیان خبر امر قادسیه و مشورش آن و آشنائی جبره اهالی فارس از استماع انهزام خود و تغلب مسلمانان بر سواد عراق بهیجان آمده بطرف حاشیه: خنافس نام بازاریست انبار شهریست بطرف غربی بغداد به مسافت ده فرسخ صمیم المیزان تغلب بن دوسعید و نمر در مقاتلین مشهور است دجله نهر بغداد بکریت شهریست در بین بغداد و ماننت ببلاد موصل فرسخ قادسیه موضعیست در بین کوفه و عذربا از خندق شاپور و قادسیه قریه ایست بپنجاه میلی از کوفه گردیده بحجر البلدان