Page 540

فتوحات اسلامی (۵۳۱) ذکر مصالحه با فرنگیان دولت عبیدین در مصر منقضی شد وی بر مصر مستولی شد از انواع ذخایر که از شماره بیرون بود گرفته تا ما تقسم نمود برای نفس خود چیزی اختیار نکرد - از تواضع وی رحمة الله علیه این بود که بر کسی از یاران خود تکبر نمیکرد بلکه ملوک متکبرین را عیب می نمود در نزد او فقرا و صوفیه مجتمع گردیده سماع معروف صوفیه را تعمیل میکرد هر گاه یکی از صوفیه برای وجد بر میخواست وی بموافقت آن ایستاده شده نمی نشست تا اینکه آن صوفی فارغ میشد جامه که در شرع ممنوع بودی نمی پوشید چون بمرض موت گرفتار شد شبی از ان شبها قاضی فاضل که وزیر او بود با بعضی از اولاد او و عماد فنی بر بالین او حاضر شدند عماد گفت وی را نشانده تکیه نمودیم آب نیم گرم خواست که عفت شربت برای لینت طبع بیاشامد چون آب آورده شد بسیار گرم بود از بغایت گرمی آب شکوه نموده تغیر خورد ثانیا آب احاضر کردند از بسیاری سردی آب شکوه نمود بر شفته و غضبناک نگردید جز انقدر که گفت سبحان الله یکی بر تعدیل آب قدرت ندارد - عماد گوید من و قاضی فاضل از نزد او گریه کنان برآمدیم زیرا شدت مرض او را مشاهده کردیم قاضی مذکور گفت این اخلاق را ببین که نزدیک است از مسلمانان مفارقت کند اگر در بحال دیگری بودی قدح آب را بر سری خادم میزد برای وی رحمة الله علیه امام رتبی ملازم و مداوم بود چون غایب شدی کسیکه از اهل علم و تقوی و جناب معروف بودی با وی نماز خواندی بقول منجم کوشش نمیکرد آنرا لغو میدانست شومی و بد فالی نمیگرفت در کار ها تخیر نمی شد بلکه چون قصد نمودی به توکل علی الله اجرا میداشت هیچ روز برا بر روز دیگر و زمانه را بر زمانه دیگر فضیلت نمی داد مگر به تفضیل شرع همیشه ناصر اهل توحید و قامع مبتدعین بود در اصول و فروع و معقول و مسموع شافعی المذهب بود با اهل تنزیه نزدیک و از اهل تشبیه دوری میجست عالما در عدل او و علما در مرحمت او و شروط در امنیت او وزهاد در حسان او بسر می بردند - و بود رحمة الله علیه شخصی نیک اعتقاد و شیخ امام قطب الدین نیساپوری رساله که در وی اعتقاد است از سنت و جاعت را جمع نموده برای او ساخته آن را حفظ نموده اولاد خورد خود را به حفظ آن مامور داشت در شب ها به تهجد قیام داشت سماع قرآن شریف را دوست داشت کسی را که امام اتخاذ میکرد شرط مینمود که عالم به علوم قرآن و متقن حافظ باشد بود رحمة الله علیه نرم دل و گریان