Page 399

فتوحات اسلامی ( ۳۹۰ ) ذکر مالک شدن طاغی طلیطله و دو مسلمانها قلعه مذکوره را تصرف شده در دست ایشان بود تا اینکه باز کفار فجار آن قلعه را گرفتند و زود است که انشاء الله تعالی در مالعیسپان کرده شود. ذکر مالک شدن طاغیه طلیطله را در کتاب نفح الطیب گفته که اندلس منقسم میگردد به سه قسم مشرق و مغرب و متوسطه و و هر یک ازین اقسام ثلاثه مشتمل است بر شهرهای عظیم که هر کدام آن مملک مستقله می باشد که در برگیرنده اماکن وسیعه و منازل رفیعه و ده ها و کشت زار های اندازه و بوستان های ترو تازه و مردمان متمول منعم از حد افزون که ذخاء حال شان از شماره و اندازه حساب بیرون میباشد چنانچه قرطبه و طلیطله و جیان و قسطله و غرناطه و مرسیه و مالقه و دیگر مواضع که ذکر و بیان آن موجب ملالت و طوالت خواهد گردید از جمله بلاد متوسطه میباشد مریه و بلنسیه و شاطبه و دانیه و سهله و تغر الاعلی و سرقسطه و تطیله و دیگر اماکن و اقطاریکه ذکر ان از حیطه بیان افزون است از جمله بلاد مشرق می باشند و اشبیلیه و مارده و آشبو و شلب و شرش و لبلّه و الحصرا و بطلیوس و دیگر اماکن و دیار که ذکر شان موجب اطناب میشود از جمله بلاد غرب اندلس میباشند چون امر خلافت مسلمانان ضعیف گردیده ملوک اندلس متفرق شدند و اختلاف بسیار در میان شان واقع و فتنه و فساد شایع گردید ممالک مذکوره در قید تصرف و تملک پادشاهان بسیار درآمده از انجمله ملوک الطوایف نام نهاده حکمرانی هر پادشاه در خطه قلمرو آن مستقل و جمله اوامر و نواهی آن در اطراف و اکناف مملکت آن ساری و جاری بوده چنانچه شاعر خطاط گفته پادشاه ممالک خطیم صفحه مشق ما قلمرو ماست - لیکن سلاطین موصوفه در اتساع و عدم اتساع ممالک محتوی خود مختلف الاراء بودند و ابتدا و تفرق ممالک مذکوره و استبداد تلک طوایف موصوفه از سن چهارصد و بیست بوده که ملوک مذکوره پیوسته با یکدیگر منازعه و مجادله نموده هر کدام غالب و مغلوب بر همدگر میشدند که عده شان یازده و بیان سامی شان محتاج الیه نیست و بزرگترین ممالک در نزد آنها قرطبه که دارالخلافه و پایتخت فیروز می بخت و دارالسلطنه بوده که از جمله ملوک الطوایف معتضد بن عباد بر آن مستولی و غالب شده بود و پیش از تغلب عباد مذکور بر آنولاد قبضه اقتدار ملوکانه ال جهور بن محمد بن جهور بن معافری کلبی بوده و ابتدای تصرف آن از سن چهارصد و بیست و دو و بعد از موت آن بتصرف اولاد ان او تا اینکه در سنه شصت و یک ابن ذی النون صاحب طلیطله بقهر و غلبه از نزدشان گرفت تا سن چهارصد و شصت و نه بتصرف آن بود و معتضد بن عباد مذکور بعد از مقابله بسیار ولایت مذبور را از نزد ابن ذی النون انتزاع نموده