Page 368

فتوحات اسلامی (۳۵۹) خروج پادشاه روم بخلاط ذکر خروج پادشاه روم بجانب خلاط و اسیر شدن آن در سنه چهارصد شصت و سه که سلطان الپ ارسلان عزیمت عراق عرب کرده بقريه خوی سید خبر بسلطان رسید که ارمانوس پادشاه روم لشکر عظیم که عبارت از دوصد هزار کس از مردم روم و فرنج و روس و کرج و غیره با هم کشیده با کرو فر زیاد آمده قصد بلاد اسلام را در خاطر دارند رسیده با ملازگرد که از اعمال خلاط است خون مسلمانی را جمع لشکر بزودی میسر نشد بنظام الملک وزیر خود فرمود که احمال و اثقال و اهل بیت مرا بهمدان فرست و خود او با جمعی که عدد آن پانزده هزار سوار جرار بود بر آمده لشکری را توصیه داد که مجاهده من حسبتہ لله است اگر سالم ماندم غنیمت از حق جل و علا و اگر شهادت نصیب باشد ملکشاه پسر من ولی عهد من است بعد چونکه بدشمنان قریب شدند لشکری را دو قسمت کرده جمعی را باسم قراولی از پیش فرستاده مقدمه لشکر روس را که عبارت از ده هزار کس بود با خلاط ملاقی شده همراه شان مقاتله کرده آنها را شکست داده سرعسکر شانرا اسیر نموده بخدمت سلطان تقدیم کردند سلطان اسلحه و امتعه انرا بنظام الملک بخشید و امر فرمود که پوز آن را قطع کرده در بغداد تشهیر نمایند قبل از مصادره صفین سلطان قصد مصالحه و معاهده رومیان کرده عزیمت خود را بملک شان ابراز نموده ملک سخن سلطان نپذیرفته گفت که تا ری را که از قصبات ملوک است مستقر نشوم مرا مصالحه نیست سلطان ازین سخن بدر آمده با وزرا و ندما خود مشوره کرده امام پادشاه و فقیه آن ابو نصر محمد پسر عبدالملک بخاری حنفی بسلطان گفت که مجاهده تو و مقاتله بجهت نصرت دین حق است و حق جل و علا نصرت دین خود را وعده داده چنانچه فرموده - مُحَمَّدٌ رَّسُولُ اللَّهِ أَرْسَلَهُ بِالْهُدَى وَدِينِ الْحَقِّ لِيُظْهِرَهُ عَلَى الدِّينِ كُلِّهِ وَلَوْ كَرِهَ الْكَافِرُونَ یعنی محمد رسول خدا است فرستاده است او را خداوند جل و علا بر هدایت و دین حق تا ظاهر سازد دین اسلام را بر جمیع ادیان عالم اگر چه بد آید کافران را در این از حضرت باری عزت نصرته انست که فتح این دیار را باسم تو ثبت کرده است بناءً علیه در روز جمعه بعد زوال که خطباء اسلام بر منابر بر آمده زبان با لجملة اللهم انصر جيوش المسلمين والموحدین کشاده باشد و خاص و عام دست امین را برداشته اند بدین تدبیر حمله باید کرد و منتظر باید بود که حق جلت و علت بغائه فتح و ظفر را روزی گرداند چون روز جمعه آمد سلطان بر منبر خلاط قصبه ایست از ارمن ارمنیه و ملازگرد قصبه ایست از بلاد خلاط