Page 342

فتوحات اسلامی (۳۳۳) فائده ثامنه مشورت در احکام را از مسلمانان تعلم گرفته دانسته اند که ملک باستبداد و عدم مشوره فاسد میشود بر آخود احکام و قوانین تدوين نمودند که در امورت بآن رجوع میگردد کتب اسلامی را بسیار جمع کرده بزبان خود ترجمه کردند تا معانی آنرا دانسته انچه در ان صلاح ملک شان باشد اخذ نمایند مدارس برآ تعلیم و فنون تاسیس نموده شناختند که ملک منتظم نمی شود مگر بهمین ها از مقالات بعضی مورخین شانست که میگویند بکسی در شهری صلاحیت ندارد که شریعت از سلطان قوی تر نباشد مرادشان به شریعت چیزیست که بر آ احکام و سیاست ملکی خود از قواعد عقلیه تاسیس نموده اند هرگاه این سخن در احکام عقلیه باشد پس چگونه نیک است وقتیکه مسلمانان به شریعت مطهره خود که تاسیس آن بوحی الهی شده مراجعه نمایند و بان تمسک ورزند تا حکم سلطان تابع حکم شریعت شان باشد شکی نیست که شریعت از سلطان قوی تر است نیز بعضی مورخین فرنگ گفته اند که ملت از ملتها بنیاد استقامت نمی رسد مگر به احترام قوانین و احکام موسسه بر عدل چنانچه عدم احترام قوانین منشا رجعت قهقریست در عالم توشکان نشود که این استقامت به برکت قوانین عقلیه شان است بلکه آن مبنی بر تجربه های عادی در عهات اسباب دنیوی است اما شریعت مطهره از تمامی آنها قوی تر است زیرا که وحی مبنی بر وحی الهیست که اتباع انرا جالب کمالت میتواند میکند هرگاه آنها مخالفت قانون عقلیه را موجب انحطاط به بینند شکی نیست که مخالفت شریعت مطهره کمال انحطاط را حاصل نموده عذاب آخرت را هم بعقب دارد. بعضی مورخین شان گفته اند که حاصل سخن اینست که سبب مخالفت اروپائیان با مسلمانان که در تمدن مقدم بودند ابتدا تمدن اروپائیان گردید تتميم كلام بدانکه اکثر مفسرین کلام شریف و بسیاری از مورخین گفته اند که سه نفر تمام دنیا را از مشرق تا مغرب مالک گردیده اند دو مسلمان و یک کافر اما دو مسلمان یکی حضرت سلیمان بن داود علیهما السلام و یکی سکندر ذوالقرنین و کافر نمرودی که در زمان حضرت ابراهیم على نبینا و علیه السلام بود بعضی کافر چهارم را زیاد کرده اند که بخت النصر باشد بخت النصر تمام دنیا را مالک نشد مگر ملکیتی وسیعی داشت بخت النصر کسی است که بیت المقدس را خراب کرد بنی اسرائیل را کشته هفتاد هزار را از ایشان اسیر کرد زیرا که در بنی اسرائیل گناه و مخالفت بسیار شد حق تعالی بخت النصر را برایشان مسلط گردانید بخت النصر