{"book":"adl0900","page":342,"text":"فتوحات اسلامی\n(۳۳۳)\nفائده ثامنه\n\nمشورت در احکام را از مسلمانان تعلم گرفته دانسته اند که ملک باستبداد و عدم مشوره\nفاسد میشود بر آخود احکام و قوانین تدوين نمودند که در امورت بآن رجوع میگردد\nکتب اسلامی را بسیار جمع کرده بزبان خود ترجمه کردند تا معانی آنرا دانسته\nانچه در ان صلاح ملک شان باشد اخذ نمایند مدارس برآ تعلیم و فنون تاسیس\nنموده شناختند که ملک منتظم نمی شود مگر بهمین ها از مقالات بعضی مورخین شانست\nکه میگویند بکسی در شهری صلاحیت ندارد که شریعت از سلطان قوی تر نباشد\nمرادشان به شریعت چیزیست که بر آ احکام و سیاست ملکی خود از قواعد عقلیه\nتاسیس نموده اند هرگاه این سخن در احکام عقلیه باشد پس چگونه نیک است وقتیکه\nمسلمانان به شریعت مطهره خود که تاسیس آن بوحی الهی شده مراجعه نمایند و بان\nتمسک ورزند تا حکم سلطان تابع حکم شریعت شان باشد شکی نیست که شریعت\nاز سلطان قوی تر است نیز بعضی مورخین فرنگ گفته اند که ملت از ملتها بنیاد\nاستقامت نمی رسد مگر به احترام قوانین و احکام موسسه بر عدل چنانچه عدم احترام\nقوانین منشا رجعت قهقریست در عالم توشکان نشود که این استقامت\nبه برکت قوانین عقلیه شان است بلکه آن مبنی بر تجربه های عادی در عهات اسباب\nدنیوی است اما شریعت مطهره از تمامی آنها قوی تر است زیرا که وحی مبنی بر وحی\nالهیست که اتباع انرا جالب کمالت میتواند میکند هرگاه آنها مخالفت قانون عقلیه را\nموجب انحطاط به بینند شکی نیست که مخالفت شریعت مطهره کمال انحطاط را\nحاصل نموده عذاب آخرت را هم بعقب دارد. بعضی مورخین شان گفته اند\nکه حاصل سخن اینست که سبب مخالفت اروپائیان با مسلمانان که در تمدن مقدم\nبودند ابتدا تمدن اروپائیان گردید\nتتميم كلام\nبدانکه اکثر مفسرین کلام شریف و بسیاری از مورخین گفته اند که سه نفر تمام دنیا را از مشرق\nتا مغرب مالک گردیده اند دو مسلمان و یک کافر اما دو مسلمان یکی حضرت سلیمان بن داود\nعلیهما السلام و یکی سکندر ذوالقرنین و کافر نمرودی که در زمان حضرت ابراهیم\nعلى نبینا و علیه السلام بود بعضی کافر چهارم را زیاد کرده اند که بخت النصر باشد بخت النصر\nتمام دنیا را مالک نشد مگر ملکیتی وسیعی داشت بخت النصر کسی است که بیت المقدس را\nخراب کرد بنی اسرائیل را کشته هفتاد هزار را از ایشان اسیر کرد زیرا که در بنی اسرائیل\nگناه و مخالفت بسیار شد حق تعالی بخت النصر را برایشان مسلط گردانید بخت النصر","chars":2008,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0900/00342.jpg","first_page":1,"last_page":581,"title":"Tārīkh-i futūḥāt-i Islāmīyah تاريخ فتوحات اسلامية","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0900/342","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0900/canvas/342","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0900/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0900_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}