Page 298

فتوحات اسلامی (٢۸۹) مقاله همراه پادشاه زنگیان که ادعا مینمود که ویرا بحق رسول فرستادند و رسالت را قبول نکرده رد کرده است و منبری کنده بود بالای رفت و حضرت عثمان و علی و معاویه و زبیر و طلحه و بی بی عایشه رضی هم عنهم را دشنام میداد و در کتاب تاریخ ابن الاثیر و ابن خلدون آورده است که اعتقاد مردم خوارج گرفته بود و این سخن تاریخ نسب سیادت وی که سابق بحضرت علی رضی الله عنه رسانیده باطل مینماید و ابتداء ظهور آن در سنه دو صد و پنجاه و پنج بود و در ابتداء امر خود غلامها زنگیان که در سباخ طرف بصره سکنی داشتند دعوت مینمود خلق بسیار از غلامان جمعیت کردند و آن ها را وعده آزادی داده بود و باحسان بسیار بدیشان گفته بود هر یک از مولایان شان که بطلب غلامان خود می آمدند بغلام حکم مینمود که مولی خود را بزند و مولی شانرا حبس مینمود و باز رها میکرد و مولا ها زنگیان از طلب بنده های خود با منع شدند و بغلامان و غیره تابعان خود هر وقت خطبه خوانده و آنها را مایل می ساخت و همین کار ها را عادت گرفته بود زنگیان بنزد وی بسیار می آمدند و متابعت وی میکردند و در تحت امروی داخل میشدند و بیرق برای وی ساخته بودند و به بیرق آیت شریفه را نوشته ان الله اشتری من المومنین انفسهم واموالهم بان لهم الجنه تا آخر آیت مضمون آیت شریف اینکه حق تعالی نفس و مالها مومنان را خریده بعوض که بهشت را بدیشان داده و میدهد بنا بران لشکر های وی بسیار شد و امر آن مستحکم گردید و بهر طرف غارت و چور و چپاو انداخت و اصحاب وی بهر جا منتشر گردیده چور و چپاو مینمودند لشکر کشید بطرف ایله رفت چهار هزار نفری بمقابل آن بیرون شدند آنها را شکست داد و بایله متصرف شد بعد به قادسیه رفت آن را نیز مالک گردید و چور کرده مال و ثروت بسیار پیدا نمود جمعی از اهالی بصره بمقابل وی بیرون شدند آنها را شکست داد و قتل نموده یراق های شان را گرفت بعد طایفه دیگر بیرون شدند همچنان نمود بعد دو افسر از بصره با لشکر بمقابل وی بیرون گردیدند هر دو را شکست داد و همراه آن دو افسر کشتیها بود که بادیشان اکبنا در پا انداخته بود انچه اموال و کشتیها بود همه را غنیمت گرفت و غوغا و فساد آن زیاد گردید و ابو هلال زلشکر کش های ترکان با چهار هزار لشکری جنگی آمده با وی ملاقی شده ابو هلال را شکست داد و بسیار از اصحاب وی را کشت بعد ابو منظور که یکی از آزاد کرده های با سهم بود بالشکری عظیم بمقابل وی بیرون گردیده آنها را شکست داد و از میان اصحاب وی یحیی بن عبد الرزاق بحرانی و سلیمان بن جامع که لشکر کش وی بود و ریحان که یکی از غلامهای ساباق حصه نسبت به یکدیگر ابله شهر یست بزیر بصره و شطله بر کناره دجله در اراضی شام شهر و منبحر