Page 244

فتوحات اسلامی (۲۳۵) ذکر وقایع اثنی من مایل سر لشکر گردانید و جانب هم سوق داده ملک مذکور مقابله نمود و میرفت تا هشت نفر از مسلمانان شهر را خود را در رخنه که در جنب خانه که از بنی تمیم بود در سیده ایستاد پس از عرض نیز داس ویش انداخته به زره وی آویخت بعد ازان آواز نمود تا زنها و بچه ها آمده ویرا کشیدند تا بروی خود افتاد یکی از مردمان سنگ را در بناگوشش زد تا مدہوش شد و دیگری بضرب نیزه او را بقتل رسانید خاقان و ترکانرا قتل ملک مذکور بغضب آورده اہل شهر را گفتند که عادت و رای ما چنان است قلعه را که محاصره نمودیم بدون فتح باز نمیگردیم شما خود را ازین پیشتر تقلیل نداده شهر را واگذار شوید مسلمانان گفتند که دین این نیست که ما خود شهر خود را تسلیم کنیم تا دم مرگ با شما مقابله میکنیم ہر چه بخیال شما ہست تقصیر نکنید بعد ترکان گفتند که خاقان شما را امان تا داده از طرف شهر که چه شما از شهر برآمده سوی سمرقند یا دیوبند بروید مسلمانان چون صعوبت حصاری بودنرادیدند باین امر راضی شدند گفتند که باید در نزد ما از علماناجغه نفر گرو باشد تا در وقت بیرون شدن از شهر با ما مزاحم نشوند و نیز خواهش کردند اینکه کورصول ترکی با جماعتی از ترکها ماخذود دبوسه با ایشان همراه باشند تا ایشانرا تعرضی کھائی نظله کند ترکها پر از ایشان گرو خواستند چون طرفین گروهای خود را تسلیم نمودند خاقان از ایشان کوچ نموده بعد مسلمانان از شهر برآمده جانب دبوسه روانه شدند ترکها که همراه کورصول بودند گفتند که در دیوسه ده هزار مرد جنگی از ایشان است چون در آنجا برسیم با ما مقاتله خواهند نمود مسلمانان ایشانرا مظمین ساختند گفتند که اگر اهل شهر با شما مقاتله نمودند ما هم با ایشان مقاتله میکنیم چون مقدار یک فرسنگ به دیوسه قریب شدند اہل دبوسه گمان کردند که این سواران خاقان است گوجه در افتح نموده عازم شہر ماشده است پس جهتہ محاربه خود را آراستند بعد از ان مسلمانان واقعه را برای تاریخ براطلاع داده ایشان آمده خمی داد تو انها ی نزا یار نموده بامو د شهر بردند بعد طرفین گرو های خود را بیکدیگر بپسند وند تا سباع بخیال اند مسلمانان نزد ترکها باقی ماند واز ترکها نزد مسلمانان یک ترک باقی ماند چون سباع با مسلمانان گفت که گروی ترک ما را بها کشید ایشان او را بکردند سباع در نزد ترکها ماند کورصول گفت که تر اچه باعث شد که این چنین مک دی خود را با مسلمانان نرساندی سباع گفت من بخو د تو ق داشتم و میدانستم که تو فریب خروشی دستمان تو از فریب داول عجیب است کورصول سلاح پرا داده و بگر دس اسب تیر بوی کشیده او را رها نمود بدان که مدت محاصره کمرجه پنجاه و هشت روز بود و بعضی گفته اندسی و خرد زشتر را یشانرا آب میسر نشد در همین سال اہل کر در مرتد شدند پس انرس سویشان شکری فرستاد مظفر یاب گردیده ایشانرا منکوب کی دانه نذر غزار معاویه بن هشام هم در سنہ مذکور بود و غزا عبد الرحمن قبه نری در صالیفه را ننیز و با مین سیندراقع شد جنین بصری رحمہ اللہ علیہ کہ عمرش هشتاد و په شمت بود و نیز محمد بن سیرین که عمرش هشتاد و یک بود رسنه مذکور برحمت حق پیوستند ذکر غزا و ماوراء النهر