Page 143

قضیه نهاوند (۱۳۴) فتوحات اسلامی و دیگر مکتوبی بعبدالله بن عبد الله بن عتبان فرستاد آنکه مسلمانان را نزد نعمان پناه بفرسند مسلمین امر حضرت عمر رضی الله عنه را پذیرفته از ایشان تر دد در اجابت سبقت کرد شتاب آنها فقط از نقطه استقبال زحمت و نیل ثواب بود مسلمانان بر ریاست حذیفه بن یمان بیرون شدند که نعیم بن مقرن برادر نعمان نیز با ایشان بود بر شکر اہواز هم حضرت عمر رضی الله عنه مکتوبی نوشت تا لشکر کفار را از رفتن بالای مسلمانان منع نمایند و بر سر ایشان مقترب ـ وحرمله ـ وزرقاء ـ را نصب نمود ـ آنها در سرحد اصبهان، و فارس جای گرفتند. مد د اہالی فارس را از نهاوند قطع کردند مسلمانان تبعه نعمان جمع شدند که حذیفه ابن یمان، و عبدالله بن عمر، وجریر بن عبد الله البجلی ومغیره ابن شعبه رم و دیگر بزرگواران در ضمن ایشان بود. نعمان، طلحه بن خویلد اسدی رضه و عمر و بن معدیکرب وعمر و بن ثنی رض، و ثنی پسرابی سلمی رض را برای معلوم کردن احوال دشمنان فرستاد آنها تمام روز را تا شام سیر کردند لیکن عمرو بن ثنی مراجعت نمود از وی پرسیدند که چرا پس آمدی گفت در زمین عجم بلدیّت نداشتم بساست که زمین جاہل خود را ہلاک میگرداند ـ و زمین را عالم زمین هلاک میکند. طلحه، وعمر و بن معد یکرب رفتند و در آخر شب عمرو بازگشت سوال کردند که چه آوردی گفت یک شبانه روز گشتم لیکن چیزی را نیافتم اما طلحه رفت تا انیکه نهاوند رسید فاصله بین مسلمانان و نهاوند بیست و چند فرسخ بود مسلمانان از تاخیر طلحه بد گمان شده گفتند شاید دو مرتبہ بکفر رجوع کرده باشد ـ چون مراجعت نمود از بد گمانی مسلمانان در باره خود خبر گشت و مسلمین بجر دریدنش تکبیر گفتند پرسید که چه بخیال شما رسیده است. از گمان خود او را با خبر ساختندـ گفت قسم بخدا وند اگر غیر دین عرب دینی ہم نمی بود کیش عجم پای لکنت زبان را نمی گرفتم نعمان رض دانست که بین ایشان و نهاوند کمینی از دشمنان نیست و راه از آسیب خالی میباشد ـ لہذا اصحاب خود را که سی ہزار نفر بودند تعلیم کرده رفت نعیم برادر خود را بر مقدمه لشکر حذیفه بن یمان، وسوید بن مقرن را بر طرفین مقرر نموده قعقاع بن عمر را بر سواران و مجاشع بن مسعود را در آخر لشکر قرار داده جیوشی که از مدینه منوره فرستاده شده بودند نیز موافقت کردند که مغیرہ بن شعبه رض در بین شان بود ـ زمانیکه به اسبیدان رسیدند لشکر فارس خود را مهیای حرب ساخته امیر شان فیرزان بر طرفین لشکر زردق وبهمن جاز ویه عوض ذی الحاجب موظف گردانیده بود مسلمانانیکه در محاربه قادسیه نبودند نیز جمیع آوری کرده بدرہاتی سالارستان پراکنده در زمین فارس رو داد ـ نام شخصی است اسبیدان