Page 116

۱۰۹ سال هجرت یکی و هفتصد بود کاین بنا بر در سپهر بخ کبوُد و تاج الفتوح ، خزائن الفتوح ، تغلق نامه ، مثنوی دول رانی ، افضل الفوائد مناقب مند نه سپهر نیز از آثار امیر است و در صد نه سپهر از سلطان قطب الدین سنگ فیل زر گرفته و از زبان ممدوح گوید :- مرا خود درین آه پدر شد دلیل که میداد زر هم ترازو هم فیل اعجاز خسروی و در نشا کتابی است جامع انواع مکتوب پر از صنائع و بدائع مشتمل بر سه رساله این کتاب که کان از اجزای انواع مکتوب را از قبیل آغاز القاب ، دعا، خاتمه و تاریخ همه را تحلیل کرده و نمونه ها از بهر هر یک تراش داده ولی عبارت آن روان نیست از آثار تکلف در آن ظاهر است کلیات او طبع کانپور عبارتست از دیوان تحفه الصغر دیوان وسط الحيوة، غره الکمال (۱) و بقیه نقیه که همه یکجا نوشته شده و هر یک اثر دورۀ از حیات اوست . عدۀ مجموعۀ ابیات کلیات تقریباً بهفت هزار و شش صد بیت میرسد که (۹۲۳) غزل می شود با ده یازده قصیده و یک ترکیب بند و برخی از قطعات و رباعیات و بقول شعر العجم دیوان دیگری هم دارد بنام ( نهاية الکمال ) (۱) در کلیات امیر و شعر العجم ( غره الکمال ) و در تذکره دولتشاه ( قرة الکمال ) ضبط گشته و غالباً نوشتۀ شعر العجم صحیح خواهد بود .