Page 905

١٦ سال چهارم شماره ٤ لندن كشتى هاى زره خر جرمن ٣ جهاز بزرگ انگليس را در بحر انگلستان غرق كردند . (١) جهاز ، آبو كير ، ١٢٠٠٠ تن (٢) جهاز ، كرلير ١٢٠٠٠ تن (٣) هوكى ١٣٠٠٠ تن . در جهازهاى فوق ٢ توپ ٩ انچه قطر و ١٢ توپ ٦ انچه قطر و ديگر قسم توپ هاى خورد بسيار نصب بودند . ( كارستانهاى جهاز آمدن ) در ٢٣ ستمبر از مدراس خبر رسيده كه ، ايمدن با رفيق خود جهاز ، ماركو مانيا ، كه او را از خليج بنگال با خود برده بود وقت ٩ نيمه شب گذشته قريب ساحل نمودار گرديده بالاى بندر مذكور گلوله بارى شروع كرد و اولين گلوله كه بر بندر انداخته در كدام تيل مل ، برهما ايل كمپنى ، افتاده كه بمجرد افتادن آن كدام تيل مشتعل شد و آنقدر روشنى شد كه گوئى روز روشن است . و در وقتيكه ، ايمدن ، در گلوله بارى بود جميع چراغهاى خود را روشن ساخته بود كه از شدت روشنى آن عمارتهاى مدراس فرداً فرداً براى كپتان و طايقه هاى جهاز معلوم ميشد . و در افسرهاى جهاز مذكور يك شخص است كه در حالت امن بارها با همين نام جهاز كمپنى جرمن به مدراس آمده است كه از جميع حالات بندر مفصلاً واقف است و وقت هجوم جهاز مذكور وقتى بود كه تمام چراغهاى شهر روشن و ريلها و سركها جارى و اهالى مصروف كار بودند . پس از انكه ، ايمدن ، كدام تيل را برباد داد رخ توپ خود را جانب عمارت شهر دور داده به آتش فشانى و گلوله اندازى آغاز نهاد . عمارت عالى و بنك اول برهما ، و نشنل بنك اوف انديا ، را مسمار نمود و نيز بنگله هاى افسران بندر را هم خالى از نقصان كثير نگذاشت . چون اين خبر گلوله بارى ، ايمدن ، كشتى جنگى جرمن در تمام مدراس خصوصاً در خارج تون ، كه يك بازار بزرگ بندر است اشتهار يافت . تمام مردم بر موترها ، يكها ، موتر سايكلها و بايسكلها سوار شده و بعضى پياده با دويده رويكرد نهادند . و از پوليس هاى بندر كه ايفاى وظيفه ميكردند بسى مقتول و مجروح گشتند ، و نفرى بسيارى از جهاز ، چوده نام كه در سوقت در بندر توقف داشت كشته و زخمى شدند و خود جهاز نيز مهمل شد . ايمدن ، پس از گلوله بازى بر شهر جانب قلعه جنگى بندر رخ نموده دو دو گلوله در آن انداخت و قلعه بندر را نيز از ورود گلوله هاى خود محروم نساخت ولى از خاموش ساختن چراغ قلعه كه افسران داخلى آن زودى به آن كامياب گرديدند گلوله سوم انداخته نتوانست و بدون جهاز چورى ، جهازهاى ديگر هم در بندر موجود بودند مگر آنها انقدر متحمل نقصان كثير نگرديده اند ولى باز هم يكچند نفر انگليزهاى كه در هر جهاز بود نشانه گلوله گرديده مقتول و مجروح گشته اند . تخمين ديگر نقصانات تا حال تقدير شده بدون ٣ لك روپيه ، برهما آيل كمپنى ، كه معلوم شده است . اين همگى نقصانات و گلوله بارى در ميعاد نيم ساعت از طرف ، ايمدن ، اجرا يافت . پس از آن ، ايمدن ، جانب جنوب رفته قريب ، پانديچرى ، ( مستعمرات قرانى در جنوب هند ) نمودار شد مگر در اينجا بى آنكه نظر خلايق را بجانب كارستانهاى خود جلب نمايد يك ايك بطرف جنوب روانه شده است . مقدار طوس ٥١٠٤٠٠٠٠٠ ٦٦١٨٠٠٠٠٠ ۱۹۷٠٠٠٠٠٠٠ ٤٣٣٠٠٠٠٠٠٠ ٣٩٠٦٠٠٠٠٠ ٧٠٤٠٠٠٠٠ ٤٠٥٠٠٠٠٠ ٣٠٠٠٠٠ ٨٠٥٠٠٠٠٠ نام ملل آستريا - مجارستان المانيا روس بريتانياى بزرگ فرانس بلژيك صربستان مونتيكرو ژاپان اثر مستملكات هم داخل حساب باشد . الحرب كويا بهر پنج قطعهٔ روى زمين شامل است. زيرا هر يك از دولتهاى زير مانند المان ، روس ، فرانس الكثير در هر پنج قطعهٔ دنيا اراضى نفوس را مالك ميباشند . از ديگر جهت چون ملاحظه كنيم كه دولتهاى بطرف هم استى كه اردوها خود شانرا بحال حاضر باش در آورده اند و از جهت تجارت و اقتصاد از روى اين حساب كويا همه روى زمين ها بحرب شامل شده ميباشند . لهذا از روى يك حساب سماجى تجارتى مخارج الحرب بصد مليار ١٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠ فرانك ميرسد كه در تاريخ عالم تا بحال اينچنين يك مسئلۀ اقتصاديه بزرگ ثبت وقيد شده است . §§§ ی اين است معلوماتى كه تا به اينجا از غير اخبارهاى انگريزى ترجمه و درج صحايف نموديم ، اگرچه تاريخ هاى ١ مانسيت تاريخ نشر اخبار ما خيلى پيشتر و كهنه شمرده ميشود . از اقتحام نمودن زحمت ترجمه اين حوادث يكى اين است چه آغاز سخن گفته ايم كه محاكمه و تطبيق روائيهاى جاسين كرده شود . ديگر اينكه سلسلۀ تاريخ الحرب عمومى بر هم نخورده براى تاريخ حرب نويسى سرمايه بدست آورده شده باشد . [ باقى دارد ] از پشاور آخرين خبرها كه در ماه ذيقعده به اداره رسيده روس يك اطلاعى شايع كرده است كه دره روسياى شرقى ، افواج ما بسيار قليل بودند و به آن علت برعنا كر جرمن حمله نتوانستند ، و اراده ما آنست كه يك فوج كافى در علاقه ، كليشيا ، جمع كنيم . و بسبب حركت محلى كه جرنيل جرمن انديشيده بود كه عساكر خصم افواج ما را احاطه كنند مجبوراً سپاهيان ما مقام خود را گذاشته عقب نشستند . لندن : سه عدد طياره هاى جرمن تا دو ساعت بر پاريس بم اندازى كردند و عمارات بزرگ بسيار را مسمار كرده بزمين هموار ساختند و يكهزار نفر از افواج انگليس را مجروح نمودند . ١٩ ستمبر افواج بحرى جرمن بر اطراف شرقى ، پترس بورغ ، حمله نموده ٣ جهاز روس را گرفتار كرده با خود بردند . درچهاپ خانهٔ حروف دارالسلطنهٔ كابل طبع گرديد همه مقاله هائيكه دستخط ندارد از طرف مدير و سر محرر تحرير يافته