{"book":"adl0616","page":905,"text":"١٦\nسال چهارم\nشماره ٤\n\nلندن\nكشتى هاى زره خر جرمن ٣ جهاز بزرگ انگليس را در بحر انگلستان غرق كردند . (١) جهاز ، آبو كير ، ١٢٠٠٠ تن (٢) جهاز ، كرلير ١٢٠٠٠ تن (٣) هوكى ١٣٠٠٠ تن . در جهازهاى فوق ٢ توپ ٩ انچه قطر و ١٢ توپ ٦ انچه قطر و ديگر قسم توپ هاى خورد بسيار نصب بودند .\n\n( كارستانهاى جهاز آمدن )\nدر ٢٣ ستمبر از مدراس خبر رسيده كه ، ايمدن با رفيق خود جهاز ، ماركو مانيا ، كه او را از خليج بنگال با خود برده بود وقت ٩ نيمه شب گذشته قريب ساحل نمودار گرديده بالاى بندر مذكور گلوله بارى شروع كرد و اولين گلوله كه بر بندر انداخته در كدام تيل مل ، برهما ايل كمپنى ، افتاده كه بمجرد افتادن آن كدام تيل مشتعل شد و آنقدر روشنى شد كه گوئى روز روشن است . و در وقتيكه ، ايمدن ، در گلوله بارى بود جميع چراغهاى خود را روشن ساخته بود كه از شدت روشنى آن عمارتهاى مدراس فرداً فرداً براى كپتان و طايقه هاى جهاز معلوم ميشد . و در افسرهاى جهاز مذكور يك شخص است كه در حالت امن بارها با همين نام جهاز كمپنى جرمن به مدراس آمده است كه از جميع حالات بندر مفصلاً واقف است و وقت هجوم جهاز مذكور وقتى بود كه تمام چراغهاى شهر روشن و ريلها و سركها جارى و اهالى مصروف كار بودند . پس از انكه ، ايمدن ، كدام تيل را برباد داد رخ توپ خود را جانب عمارت شهر دور داده به آتش فشانى و گلوله اندازى آغاز نهاد . عمارت عالى و بنك اول برهما ، و نشنل بنك اوف انديا ، را مسمار نمود و نيز بنگله هاى افسران بندر را هم خالى از نقصان كثير نگذاشت . چون اين خبر گلوله بارى ، ايمدن ، كشتى جنگى جرمن در تمام مدراس خصوصاً در خارج تون ، كه يك بازار بزرگ بندر است اشتهار يافت . تمام مردم بر موترها ، يكها ، موتر سايكلها و بايسكلها سوار شده و بعضى پياده با دويده رويكرد نهادند . و از پوليس هاى بندر كه ايفاى وظيفه ميكردند بسى مقتول و مجروح گشتند ، و نفرى بسيارى از جهاز ، چوده نام كه در سوقت در بندر توقف داشت كشته و زخمى شدند و خود جهاز نيز مهمل شد . ايمدن ، پس از گلوله بازى بر شهر جانب قلعه جنگى بندر رخ نموده دو دو گلوله در آن انداخت و قلعه بندر را نيز از ورود گلوله هاى خود محروم نساخت ولى از خاموش ساختن چراغ قلعه كه افسران داخلى آن زودى به آن كامياب گرديدند گلوله سوم انداخته نتوانست و بدون جهاز چورى ، جهازهاى ديگر هم در بندر موجود بودند مگر آنها انقدر متحمل نقصان كثير نگرديده اند ولى باز هم يكچند نفر انگليزهاى كه در هر جهاز بود نشانه گلوله گرديده مقتول و مجروح گشته اند . تخمين ديگر نقصانات تا حال تقدير شده بدون ٣ لك روپيه ، برهما آيل كمپنى ، كه معلوم شده است . اين همگى نقصانات و گلوله بارى در ميعاد نيم ساعت از طرف ، ايمدن ، اجرا يافت . پس از آن ، ايمدن ، جانب جنوب رفته قريب ، پانديچرى ، ( مستعمرات قرانى در جنوب هند ) نمودار شد مگر در اينجا بى آنكه نظر خلايق را بجانب كارستانهاى خود جلب نمايد يك ايك بطرف جنوب روانه شده است .\n\nمقدار طوس\n٥١٠٤٠٠٠٠٠\n٦٦١٨٠٠٠٠٠\n۱۹۷٠٠٠٠٠٠٠\n٤٣٣٠٠٠٠٠٠٠\n٣٩٠٦٠٠٠٠٠\n٧٠٤٠٠٠٠٠\n٤٠٥٠٠٠٠٠\n٣٠٠٠٠٠\n٨٠٥٠٠٠٠٠\n\nنام ملل\nآستريا - مجارستان\nالمانيا\nروس\nبريتانياى بزرگ\nفرانس\nبلژيك\nصربستان\nمونتيكرو\nژاپان\n\nاثر مستملكات هم داخل حساب باشد . الحرب كويا بهر پنج قطعهٔ روى زمين شامل است. زيرا هر يك از دولتهاى زير مانند المان ، روس ، فرانس الكثير در هر پنج قطعهٔ دنيا اراضى نفوس را مالك ميباشند . از ديگر جهت چون ملاحظه كنيم كه دولتهاى بطرف هم استى كه اردوها خود شانرا بحال حاضر باش در آورده اند و از جهت تجارت و اقتصاد از روى اين حساب كويا همه روى زمين ها بحرب شامل شده ميباشند . لهذا از روى يك حساب سماجى تجارتى مخارج الحرب بصد مليار ١٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠٠ فرانك ميرسد كه در تاريخ عالم تا بحال اينچنين يك مسئلۀ اقتصاديه بزرگ ثبت وقيد شده است .\n\n§§§\n\nی اين است معلوماتى كه تا به اينجا از غير اخبارهاى انگريزى ترجمه و درج صحايف نموديم ، اگرچه تاريخ هاى ١ مانسيت تاريخ نشر اخبار ما خيلى پيشتر و كهنه شمرده ميشود .\nاز اقتحام نمودن زحمت ترجمه اين حوادث يكى اين است چه آغاز سخن گفته ايم كه محاكمه و تطبيق روائيهاى جاسين كرده شود . ديگر اينكه سلسلۀ تاريخ الحرب عمومى بر هم نخورده براى تاريخ حرب نويسى سرمايه بدست آورده شده باشد . [ باقى دارد ]\n\nاز پشاور\nآخرين خبرها كه در ماه ذيقعده به اداره رسيده روس يك اطلاعى شايع كرده است كه دره روسياى شرقى ، افواج ما بسيار قليل بودند و به آن علت برعنا كر جرمن حمله نتوانستند ، و اراده ما آنست كه يك فوج كافى در علاقه ، كليشيا ، جمع كنيم . و بسبب حركت محلى كه جرنيل جرمن انديشيده بود كه عساكر خصم افواج ما را احاطه كنند مجبوراً سپاهيان ما مقام خود را گذاشته عقب نشستند .\n\nلندن :\nسه عدد طياره هاى جرمن تا دو ساعت بر پاريس بم اندازى كردند و عمارات بزرگ بسيار را مسمار كرده بزمين هموار ساختند و يكهزار نفر از افواج انگليس را مجروح نمودند .\n\n١٩ ستمبر\nافواج بحرى جرمن بر اطراف شرقى ، پترس بورغ ، حمله نموده ٣ جهاز روس را گرفتار كرده با خود بردند .\n\nدرچهاپ خانهٔ حروف دارالسلطنهٔ كابل طبع گرديد\nهمه مقاله هائيكه دستخط ندارد از طرف مدير و سر محرر تحرير يافته","chars":4331,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00905.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/905","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/905","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}