Page 72

صفحه ۱ نمرهٔ ٤ سال نهم نگران ایشیک آقاسی ملکی حضور اعلیحضرت پادشاه مدیر و محرر جریده محمود طرزی اداره و مطبعه در ماشین خانه دارالسلطنه کابل جمله امور تحریریه به اداره سراج الاخبار بنام مدیر فرستاده میشود تاریخ عربی یکم محرم الحرام ۱۳۳۰ سراج الاخبار ۱۳۲۹ قیمت سالیانه در دارالسلطنه کابل سه روپیه کابلی در اطراف و اکناف مملکت با اخراجات ڈاک ۱۲ روپیه کابلی در خارج ممالک با اخراجات ڈاک یک نیم پوند انگریزی قیمت یک نسخه آن در کابل یک عباسی است بهر پانزده روز یکبار نشر میشود تاریخ شمسی یکم جدی ۱۳۹۰ درین اخبار از حوادث داخلی و خارجیه و بسی مقالات مفیده درج میشود فهرست مندرجات داک ــــــــ حوادث خارجیه ــــــــ ادبیات ــــــــ ظرایف ناجعه های پاریس ــــــــ معلومات در باب شرائط اقسام تجارت داک یکی از نعمتهای بسیار روشن و درخشانی که در سایه مدنیت عصر حاضر در عده شمار یست کلی ( ڈاک ) است . داک و داک خانه ها در وقت حاضر به درجه بسیار بلند از ترقیات بشریت خدمت میکند . این چند فوائد ظاهره و آشکاره آن را بیان کرده میتوانیم که بگویم اگر داک نمیبود، و یا میبود و در زیر قواعد و نظامات منظم گرفته نمیشد، پولتیک یعنی سیاسیات دول بیک گرداب هرج و مرج بخیری گرفتار آمده مکالمات دوستانه مخابرات سیاسیه مذاکرات اقتصادیه و غیره یک تسلسل بهم میخورد . عالم تجارت بچنان یک حال خرابی استثنائی دو چار میشد که اعلان افلاسش سوداگران عالم در هر هر طرف بازیچه دست اطفال میگردید . بلی ! زیرا اگر بواسطه داک شریکهای تجارت بیچارگانرا از شهرهای دور از کیفیت اموال و اشیای تجارتی، و کمی و بیشی قیمت و غیره خبر نمیشدند، و ناچار یا به خرید و فروخت، و ارسال مرسول کنند نیز زیان و ضرر هیچ سودی نخواهند دید . و الحاصل داک یکی از لوازمات آسایش و ثروت و سعادت مملکت مشمرده میشود، و کلمات شاعرانه نیز در جمله فایده های داک درج کرده بگوئیم که اگر داک نمیبود نامه هجران یک عاشق فرقت زده و الم کشیده از یار جدا مانده را کدام باد صبا، یا بال کبوتر بیار خنک برش میرسانید ؟ ... اگرچه تلگراف در خصوص سرعت و تیز رویی بمراتب از داک فائده مند تر است، ولی مخابرات تلگراف نسبت بمخابرات داک کم گنجایش تر، و کم وسعت تر میباشد . درینجا چون موضوع بحث ما تلگراف نی بلکه داک است از آنرو از تلگراف بعد ازین بحث خواهیم کرد و از وسایط نقلیه یعنی چیزهای زود رو مانند ریل و موتر، ووابور که واسطه یگانه ارسال نامه برقی داک است نیز بعد ازین سخن خواهیم گفت . حالا ما یک قدر از احوال سابق و لاحق داک وطن عزیز خود بیان کرده میگوئیم که در وطن عزیز ما قبل از جلوس میامن مانوس اعلیحضرت شهریار مکارم آثار مجرب القلوب ما امور داک در زیر یک نظام و قواعد مخصوصی گرفته نشده بود .