Page image — the source of record
Machine transcription
شماره ۱۹
سال دوم
و درسته ۱۲۱ در غزنین بجوار رحمت ایزدی پیوسته است. یک پادشاه و خوشگواری نیز از زیر مقام روحانیت بکام مذکور در جریان غيور وجود و دیندار هوشیاری بود در زمان سلطنتش بود که تشنه لبان زایرین خود را اسفا ، و با نمچه وو دایهای دلنشین همه افغانستان، بلوچستان، خراسان ، ماوراء النهر عراق عجم تحت آرا اروامینمود. قرص فرانوار مظهر تمام شمشته باشی فارس ، و نابسیار جاهای هندستان در زیر تصرف حکومتش بود طلوع نموده بود. نماز شام بيك خلوص پر حالی به امامت اعلی حضرت دوازده بار بابت پرستان هند غزا کرده و بسی، بخانه ها را بجوامع بادشاه مقدس دیندار ما ادا کردیده از انجا عودت نمودیم . شریفه تحویل داده و بنى جواهرها و اموالی را که از نخانه های در ریاض الالواح چیزیکه در خصوص صاحب این زیارت با برک هندستان بدست آورده بود محرمین شریفین هدیه کرده است. نوشته شده از قرار ذیلست : و مطلع انوار فیوضات کرد کاری و در هندستان عادات مكروهه سوختاندن زنان زنده را با جنازهای خواجه ابوبکر بلغاری قدس سره از فرزندان حضرت صدیق شوهران مرده شان که مغایر انسانیت و مدنیت است منع ويساق رضی الله تعالى عنه و در طریق معرفت صاحب تحقيق بك سالك نموده است . شهر غزنین در زمان سلطنتش در جسامت، وزينت مسالك طريقت و عارج معارج حقیقت بوده ، پیوسته ابواب و عمارت، و مدنیت بی مثل آفاق بود. با وجود اینهمه فتوحات معارف بر روی طالبان میکشوده و او معاصر حکیم سنایی و بهرا جهانگیرانه بسیار محب علماء و اولیاء و ادباء وشعراء و صحيح العقيده مشاه غزنوی بوده است و این است که روز اول سیاحت ما با ینصورت یک بادشاهی بود . خودش نیز طبیعت شعر به را مالک بوده این رباعی مرور نموده حالا از کوایف روز دوم این سیاحت پر سعادت به زاده طبیعت شاهانه شانست :
تحریر کیفیت آغاز میکنیم :
رباعی
آئینه خویش را بصیقل دادم روشن کردم به پیش خود نهادم
در آینه عیب خویش چندان دیدم که عیب دگر کسان نیامه یاده
رحمة الله عليه رحمة واسعة
بند سراج غزنين )
یوم یکشنبه ۱۱ ماه جمادی الثانی اراده مراحم عاده اعلیحضرت همایونی رفتن تماشای و بند سراج و شر فصدور یافته بشش و نیم مجد صبح خرابه های موثر بسوی شمالی شرقی محرکت افتاده و در طرف نجاه و شش دقیقه نشیها و فرازها وواديها و ده ها و قصبه ها را بسرعت برق آسایی طی نموده در موضعی که بشد در انجا در دست اننا و تعمیر است مواصلت نمودیم . در نجا خود را در پیش یک منظره خارفه نمایی یافتیم که قوت پر عظمت علم وصنعت، مقابل هیئت و عاويت طبيعت بمجادله و مبارزه افتاده بود. سنگها را میرانیدند. در مابین دو کوه طبیعی سر بفلک کشیده ، يك كوه مصنوعی علم و صنعت دیده بوجود می آوردند، جریان شدید السیلان مجرای آب شهر را بند و سد مینمودند، و ازان يك بحيره دریا مثالی حاصل میکردند یعنی بر راه بحر تحویل میدادند . آیا چرا ؟ برای کشایش رزق خلق الله ، برای آبادی ملکها ، برای آبیاری زمینها و مزرعه ها برای رفاهیت و سعادت ربايا وبرايا . زمی بادشاه خیر اندیش آبادی پرور، زهی شهریار عدالت نماز کیش مرحمت گستر که برای سعادت و عمران، وراحت و رفاهيت سبعه وزیر دستان شاهانه شان تا بچه درجه صرف همت جهانقیمت ما و كانه میفرمایند، و چه اعمال خیریه جسیمه بروی کار می آورند حقیقتاً که این کار بند سراج غزنین یکی از عملیات جسیمه بسیار معظمه این عصر فرخنده کی حصر اعليحضرت سراج الملة والدين ادام الله ظل رأفته على المسلمين شمرده میشود . در همین موقع در زمانهای سابق نیز یک بندی ساخته شده بوده است که بيك روایت بانی آن عمر بن الليث، و بدیگر روایت سلطان محمود غزنوی بوده است، بعضی آثار آن بند نیز پدیدار است . این بند جدید
حضرت خواجه بلغار صاحب : -
چون از زیارت حضرت سلطان بر آمدیم موثرها اولا بسوی غرب و بعد ازان یک ریست شمال بردامنه يك كوهى رو بالا حرکت کرده تا آنکه در نزدیکی زیارت پرفیض و برکت حضرت خواجه قدس سره توقف نمود. این زیارت در يك موقع بسیار مرتفع خوش هوای وسیع النظارة واقع شده بود. این مقام مبارك را قبه وقعه نبود. يك جار دیواری داشت که بر دو مرتبه تقسیم شده بود در مرتبه دوم آن يک صفه بسیار باصفایی بود که قبر مبارک در انجا موضوع بود. دیگر بعضی قبور نیز مشاهده میشد. در جهت قبله يك محراب سنگی کوچکی موجود بود. از سنگهای مرمر محراب داری که در سطح فرش شده بود . و بعضی سنگهایی که در دیوارها و اطراف مشاهدة میشد چنان استنباط میشد که در سابق خیلی بازینت و نزهت یکم وقعی بوده باشد. الحق كه فيوضات معنوی و برکات روحانی از هر هر طرف این مزار پر انوار بر قلوب زارین عمیر بخت عمر مسافرانه را در انجا ادا ، وبروح باك صاحب مقام بك فاتحة شريف خوانده بیرون شدیم . ذات اعلیحضرت بادشاه مقدس ما در خارج زیارت شریف دريك موقع با صفایی مکت و آرام فرموده، صناديق جای نوشی که در هر موثر برای نفری آن موثر مخصوص و موجود ست باز گردیده به جای نوشی بسیار بالطافت و پر شطارتی اجرا کردید . لطافت خوش نظارت الموقع باصفا ، و منظره های بدیمه اطراف وسيع الفضا نظر ربائيها داشت . يك چشمه آب سرد
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.