Page image — the source of record
Machine transcription
صحیفه ۱۳ سال دوم شماره ۱۷
گاهی تذکار فرموده اند خامه ران خوبی و نگویی شده اند. اخبار عاجزانه ما که هنوز دو سال از عمر خود را بسر نرسانیده است چون از چنین اخبارهای که سالهای سال در راه قوم و ملت گیر افشانی نموده و بخدمتهای قلمیۀ خود عالمی را احیا کرده اند در حق نامستحق خود خوبی و ستایش بشنود بجز عرض تشکر و افتخار چه خواهد توانست. و هم چه حاجت مادامیکه ذات عرفان صفات اعلیحضرت سراج الملة والدین بادشاه مقدس معظم محبوب القلوب ما وجناب نائب السلطنه صاحب افخم، و دیگر شهزادگان عظام وجمله عالیه سلطنات، وهمه مأمورين و بزرگان دولت، واكثر ارباب عرفان ملت نجیبه افغان به اشتراك و خریداری اخبار عاجزانه ما تواضع فرموده اند و پسندیده اند و ستایش میفرمایند هر گاه يك جاهل
علی، و يا يك بداخلاق ردی از آن شکایت نماید چه ضرری به آن خواهد رسید؟
غول هر چند کنند عوعوه وش خراش
آب جاری که بود بالا چه پروا دارد
مقاله مخصوصه
فن
ژه ولوژی
یعنی
علم طبقات الارض
از فنون معتنابهای اعصار اخیره یکی نیز فن (ژه وولوژی)
منظرۀ تعميرات پل سراج المقال
يعني ( طبقات الارض ) است. که موضوع و مقصود این علم نشان دادن اسباب موجبة تغيرات وتبدلات سطح کره ارض است که از زمان افرینش آن تا الی الان بچه گونه و کدام کیفیت که گاهی دفعة و بعضاً اهسته اهسته تغییر و تبدیل ورزیده و میورزد. و این تغییر و تبدیل آنرا سبب موجب چه چیز است. علم آوردن بر فن ژه وولوژی بسبب عالی بودن مبحث، و من حيث اهمیت معلومات مفیده اش مر انسانها را بعد از علم هیئت محتاج اليه درجه ثانی شمرده میشود. این فن از فنون قدیم نی بلکه فن جدید است. انسانها قبل از انکه حال و طبیعت سنگها، و خاكها، و مواد مرکبه زمین را بدانند به احوال و حرکات ستاره ها، و طبیعت و عادات حیوانها وغيرذالك کوشش ورزیده اند که در آن وقت ها در حق سنگها و معدنیات
کره ارض معلومات بسیار کمی داشتند. پس ازین سبب در خصوص علم آوردن و دانستن اصل و ماهیت این کره ارض که مقر و مأوای ماست حکمای اعصار اخیره سعی و کوشش ورزیده اند. و حالا در جاه علویت آن خیلی معتنی گردیده است. ما که در نجا از فن ژه لوزی بحث میکنیم محض اعطای معلومات ابتدائی ایست که بر قارئین کرام عرض مینمائیم. در نه فن ژه لوژی خیلی علم جسيم وشعبات واقسام عديدة بیشماری دارد که صحایف محدوده این اثر ناچیزانه از گنجایش آن عاجز و قاصر است. و هم چه حاجت ! زیرا وظیفه سراج الاخبار افغانیه بر قارئین کرام بخوبی معلوم است که از هر گونه علوم و فنون معتنابهای عصر حاضر شده بصورت مقدمه واره بهیئت معلومات اساسیه بنظر مطالعه کنندگان عرض میکنند تا انکه از این اساس آن علم، و بعضی معلومات مفيده
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.