Page image — the source of record
Machine transcription
سال دوم
صفحه ۹
شمار ۱۷
( افغانستان بريتانيا )
اخبار های انگریزی و اردو که در هندستان طبع و نشر میشود در این هفته از بعضی بیانات و رأی زنی های داکتر ( مرگ ) نام ماهر سیاسی انگلیزی خیلی قیل و قالهای دور و درازی نوشته است که ما در انخصوص با وجودی که جوابهای بسیار معقول و تردیدهای غیر قابل تنقید داریم ولی چون بسیبی که بر اخبار ما نام، نگران ايشيك آقاسی ملکی حضور اعلیحضرت همایونی علی احمد ، نوشته شده میباشد، و از انسب رأیها و فکرهای شخصی خود ما را در خصوص سخن دولتی و رسمی کمان میکنند لهذا خنجر زبان خامه خود را مجبوراً در نیام خاموشی نهاده تنها همینقدر میگوئیم که داکتر مرکز تعلقات دوستانه افغانستانرا با برتانیا به تعلقات دوستانه انكليز بالبال نسبت و تشبیه داده است که حقیقتاً بريك تنبیه تجاوز کارانه جرأت ورزیده است .
این نسبت يك نسبت غير متناسب ، وتشبيه غير متشابه شمرده میشود حالانکه تعلقات ومناسبات دولت متبوعة مقدسة ما افغانستان با دولت متخمة بريتانيا خيلى عالية وشرفدارتريك مناسبا نیست زیرا دولت مستقلة متبوعة مقدمة ما دولت معظمه انگلیز را يك دولت مستقل و معظم میشمارد، و همه حقوق استقلال و حاکمیت او را در قلمرو ملك خود دولت مشارالیها تصدیق و قبول میکنند. و هیچگونه تجاوز و تعرضی بر حقوق حيثيت وشرف استقلال و حکمرانی و حاکمیت دولت بوده انکلیز بخيال و خاطر خود هم نمیگذراند. هیچ شبهه نیست که این تصدیق دولت مستقله متبوعة ما تا به آنوقت خواهد بود که از طرف مقابل خود در حق استقلال ، و حاکمیت، و حکمرانی خود معامله مقابله بالمثل را مشاهده کنند. هرگاه مجبوریت ملاحظه همان نام همچون لگام نمیبود. سراج الاخبار افغانیه، این ملاحظات و مطالعات خود را بدلایل بدهیة عقليه ومنطقيه ، وبراهين قاطعة تاریخیه و حقوقیه بنام شرف دولت و ملت و وطن خود بر همه كان ثابت مینمود ، اما چه چاره که قلم عاجزانه ما در شگونه مسئله ها بنا بر ملاحظة ما فوق آزادانه چیزی گفته نمیتواند . حالا بشنویم که بعضی اخبارهای اسلامیه اردو چه گونه ملاحظات در باب بیان مینمایند :
( همعصر معزز اخبار ملت مینویسد )
ترجمان اردوی ما ترجمه کرده است که بطریق خلاصه درج نمودیم باید دانست که داکتر مرگ که صدا نپال را به آواز نرم کشیده است صدای مذکور افغانان را هدف شبهات وشكوك زیاده تر خواهد ساخت زیرا که حیثیت نپال مثل يك رياست ما تحت خود مختار است و تعلقات آن از دول خارجیه بدرجه نمی میباشند. لاکن افغانان زنهار رضامند نخواهند شد که سلطنت
شان بحیثیت وبال موسوم گردد قوم افغان نه صرف خواهان قائم داشتن سیاست و آزادی است بلکه جد و جهد می نماید که در صف اقوام با اقبال و تربیت یافته عالم شرف عزت حاصل نماید — اگر حکمران افغانستان سرپرستی سیاسی برطانیه عظمی را قبول کند مملکت و حکومت او از اهمیت سیاسی هر قدم محروم خواهد شد. و اگر سرکار انگریزی خواهان قیام و بنای تعلقات دوستانه و امن مملکت هند است رام نمودن افغانان حرف سخت و دشوار نیست — و به افغانان یقین داده می توانیم که دولت برطانیه خیال الحاق افغانستان مطلق ندارد و نمیخواهد که در آزادی و عظمت سیاسی او صدمه برسد بلکه در ترقی و سرفرازی او همچنان شائق است که در حیثیت دوستانه می شاید —
ممکن است که ما مدعای خود را بطريقه قابل فهم ادا نكرده باشیم اما یقین داریم که افغانستان کار آمد هندوستان بهمانوقت خواهد بود که دامن بردار انگریز پاروس نباشد اگر افغانستان دار تعلقات خارجیه خود را از روی معاهده به يك سلطنت واحد محدود کند نامش از فهرست اقوام معزز و آزاد و خود مختار دنیا خارج کرده خواهد شد. آن حکومت که افغانستان را به امثال نپال مانوس میکنند مرتکب غلطی سخت خواهد بود. محل وقوع خیال جنایت که او بر حالت موجوده خود مجبوراً شاکر است اما محل وقوع افغانستان بمقابله نپال اختلاف کلان دارد و در بین دو سلطنت های پر قوت که در طاقت خود نظیر ندارند واقعست— بعد از ان از يك جانب به حدود هندوستان و از دیگر جانب از ان ممالک که در ان اسباب کشش و تحریص بالکل مفقود است محدود است— و همین واقعه چنان اهم و دشوار است که مطابق نظر انداز کرده نمی شود. طریقه بهترین حفاظت هند همانست که حفاظت آن بیرون حدود نموده شود و با آن اهتمام و انتظام کرده شود که کامیابی یقینی باشد و برای کامیابی یقینی نهایت ضروری است که اقوامیکه در ما بین روس و هند سکونت دارند دوست هندوستان باشند نیز ازین امر باخبر باشند که دار و مدار هستی و آزادی شان بحکومت انگرزی هند انحصار دارد.
ترجمه از اخبارهای اور دو معرفت رحمان اور دو
( همصر معزز زمین دار می نگارد )
تحريك مبارك انجمن خدام كعبه
ان أول بيت وضع للناس للذى ببكة مباركا وهدى للعالمين
عالیجاء مستر شوکت علی بی ای که تعليم يافته مدرسة العلوم عليكده و یکی از متولیان مدرسة العلوم مذکور در اثنای سفر خود بمقام امر تسر ورود کرده بتاريخ ۳۱ ماسارج شمسی زیر انتظام انجمن اسلاميه در محل مدرسة المعلمين يك تقرير دلپذير و پرتاثير نمود که خلاصه آن حسب ذیل است : — تکالیف و مصائب که درین زمان به سلطنت های اسلام رسیده است و میرسد احدی
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.