Page 461

صفحه ۸ سال دوم شماره ٦ اخبار مار تنك پوست مؤرخه ۱۳ نومبر مطابق ۱۰ شهر ذي الحجه الحرام سنه ۱۳۳۰ -(کوایف افغانستان)- از مخابر خودما (افغانستان مورخه یکم نومبر) بند جدید غزنین یکی از خوبرین صنایع مهندسی در افغانستان می باشد . - كدام يك پلانی یعنی (نقشه) یا عکسی بند بدستم نرسیده وازان رو فرستاده نمی توانم - این امر بلا اشتباه موجب دلچسپی شما خواهد بود که بند جدید بر جای سابقه و تاریخی تعمیر نموده شده است - قرار يك روایتی عمر بن لیس در ازمنه سابقه درینجا يك بند بنا و آباد نمود و قرار دیگر سلطان محمود بن سبکتگین بانی آن بند بوده لاکن در وقت حاضر چند آثارات معدوده بند سابقه نمایان می باشد اگر چه شک نیست که اگر بند مذکور معمور نموده نمی شد دیگر آیینه رفیع الشان که در عهد سلطنت سلطان محمود باعث رونق و تزئین ولایت غزنین گردیده بود قطعاً بنا نموده نمی شد. ازین واضح ولاین است که همه عظمت سابقه غزنین بر معموری بند مذکور انحصار داشت و چون بند نازل پذیرفت آب و تاب شهر غزنین و عمارات نیز محو و مفقود شده رفت و الحال تنها بجهت انضباط عظمت گذشته غزنین بود که تاجدار فیاض و بیدار مغز کار مهم معموری بند مذکور را بعهده خود گرفت - مصارف و مخارج این کار (مهمة عظيمة) مبلغ سه لك رويه تخمیناً گشته شده است که از انجمله ۱- حصه از اعانه عمومی فراهم و باقیمانده از سرکار افغانستان عطا نموده شده است عوام الناس آبادی نشده مذکور را خیر مقدمش نموده خیلی ممنون گردیده - چیف انجنیر (مهندس کلان) عبد الاحمد خان می باشد فقط (مترجم خالد سید الف شاه بیانی ترجمان اخبارات (انگریزی) (سراج الاخبار افغانيه) همعصر ما اخبار مارتينك پوست انجنیر بند سراج غزنين را جناب عبد الاحمد خان گفته است حالا آنکه عبد الاحمد خان بوظيفة انجنيري بند مذكور تعلق ندارد. بلکه مهندس کلان فن معماری آن (مستر میلر) نام يك مهندس اسکاتلندی میباشد که در دولت علیه خداداد افغانستان مستخدم و موظف میباشد. لهذا بهمینقدر تصحيح قول مخابر همه خود مجبور شدیم . از رفیق معزز ما اخبار چهره نمايماً نقل میشود قوای جنى مجتمعه دول بالکان و عثمانی قوای مجتمعه ایکه اکنون (۱۸ ذیقعده) در مراکز متعدده جنگی از عثمانی و دول چهار گانه بالكان جمع گردیده بقرار ذیل است ولی مخبر جنگی تیمس لندن تلگرافاً خبر داد که عثمانی تا آخر اکتوبر - ۲۱ ذیقعده ۱۳۳۰ هفتصد هزار قشون در ساحات قتال تحت السلاح موجود خواهد کرد چنانچه شبانه روز از اسلامبول یازده هزار نفر حرکت میکنند و هر قدر از قوای دول بالکان کاسته گردد بر خلاف بر قوای عثمانی افزوده میگردد بواسطه نزديك بودن باسلامبول بشرط انکه این قوه را تا آخر ماه بتواند برساند والا مشکل است . اسم دولت شماره سپاهی عثمانی ٥٠٠٠٠٠ بلغارستان ٤٠٠٠٠٠ صربستان ٢٥٠٠٠٠ یونانستان ١٢٥٠٠٠ قره داغ ٣٠٠٠٠ جمع كل يكمليون سيصد و پنجهزار نفر فاصلهٔ تختهای دول بالکان تا اسلامبول از آتنه پای تخت یونان تا اسلامبول پانصد و هشتاد کیلومتر است. و از استنبه پای تخت قره داغ تا اسلامبول ۸۹۰ کیلو متر و از بالغراد پای تخت سرب تا اسلامبول ٨٦٥ کیلو متر و از صوفیه پای تخت بلغار تا اسلامبول ۵۲۰ کیلو متر است و نزدیکترین حدود دول چهار گانه سرحدات بلغار است تا اسلامبول که یکصد و هفتاد و ده كيلو متر است (يك كيلو متر مطابق است) با (٩٥٧ ذرع شاه) همدردی و معاونت روسها بدول بالكان از آغاز این جنگ ملت روسیه خصوصاً صلیب احمر روس بمناسبت هم مذهبی با دول محاربه بالکان مالاً نزديك بيكصد و پنجاه هزار لیره اعانه فرستاده اند و هفتاد هزار داو طلب از روسها بعدد بالكانها از روسیه حرکت و خود را بهادین جنگ رسانیده اند و قرب دویست تخت خواب و البسه و اسباب جراحی و چندین نفر حکیم و زن و مرد پرستار و صلیب احمر روسها بشهرهای بالکان فرستاده اند این است معنی همدردی و ملتخواهی . مقاله مخصوصه علم را محدود بگوئيم يا غير محدود ؟ نمیدانیم که چه گوئیم؛ زیرا آرا دانه چیزی گفته نمیتوانم ! اگر بگویم به بعضی جاهایی میرسیم که خود را هم گم میکنیم . مثلا اگر بگویم که (علم) بمعنی دانستن است آیا دانستن عبارت از دانستن چه چیز خواهد بود؟ اگر دانستن اشیای کائنات مراد باشد یکی از جمله اشیای کائنات فضای کبود قایمست که بر سر ما