Machine transcription
١٦ حيده
سال دوم
علم ثروت ملل
( ما بعد از شماره دوم سال دوم )
پس به اين صورت منفعت آن صاحبان امتياز در كرانى مالهاى ديگران و منع ترقيات صنايع و مفقود شدن اختراعات جديده حاصل ميشود ۰
حكومت هرگاه از روى ادارهٔ صنعت صنعتگران و محصولات مستحصلان را حمايه كند باز هم اين تدبير هيچ منفعتی ندارد ۰ بلكه مضرت هم ميرساند . درست ترين چاره ها و بهترين راه ها براى ترقى صنايع و بظهور آمدن اختراعات همين است كه ارباب صنايع را در كارها شيكه متعلق بمنافع خصوصيهٔ خودشان باشد آزاد بايد گذاشت و كارشان را بخود شان حواله بايد كرد . حكومتهاى كه به بهانهٔ حمايه كردن صنايع و با تشويق دادن اهالى را بكوشش ورزيدن براى محدود كردن صنايع و بهانه براى كارهاى خود، قانونها وضع كرده اند و بخيال شان نفع آمده، هيچ نفعى ندارد . با وجوديكه صنف زراع كه بوظيفهٔ تدارك كردن اسباب تعيش اهالى مكلّف اند حكومتها هيچگاه براى آنها اين گونه قانون حمايت كارانه وضع نكرده كه به آنها نصيحت كند كه اين قدر تخم خود را بصرف رسانيد و اين قدر تخم خود را براى زراعت نگهداريد . زيرا اين نصيحت نامه يا قانون نامه را منفعت شخصيهٔ خود دهقان نشان داده است كه اگر هر فرد در بعضى سالها بردارند باز هم درين وظيفهٔ مهمهٔ خودشان قصور نميكنند . لا جرم در صنايع ديگر نيز اين حال بر همين منوال است . از روى اداره هيچ تدبيرى نيست كه جاى منفعت شخصيه را بگيرد و از ان با تاثير تر باشد . و اگر حكومت صنعتها را خود در عهده بگيرد همه افراد صنعتگران، خود شان را از مسؤليت خوب شدن و بايد شدن آن آزاد ميشمارند ، و بطرز بيگارى كار كرده در صنايع ترقى حاصل نميشود . و چون ارباب صنايع براى منفعت شخصيت خودشان و توانگرى خودشان آزادانه كوشش نمايند و دائماً در فكر اين باشند كه صنعت خود را ترقى بدهند تا توانگر شوند در ان وقت صنايع ترقى ميكند ، و مبادلات افزونى ميگيرد ، و اهالى توانگر شده خزينهٔ دولت از تبعات آن مملو ميگردد ۰ و صنعتكارى كه در صنعت خود آزاد نباشد و به اين هم بداند كه نسبت بسعى و عمل خود مكافات نمى بيند ، و سعى و كوششى كه ميكند براى منفعت ديگرى ميكند .
( باقی دارد )
همه مقاله های که دستخط ندارد از طرف مدیر و سر محرر تحریر یافته
محمود طرزی
در چاپ خانه حروفی دار السلطنه، کابل طبع گردید
شماره ۳
الکساندره — زوجهٔ ( يوحنا ) نام پادشاه ملك ( فلسطين ) است كه بعد از وفات شوهر خود كه پيش از ميلاديه ۷۹ سال بسنت وصيهٔ ( هرقان ) نام پسر خود حكومت نموده است ۰
آلکساندره — دختر ( هرقان ) است كه مذكور گرديد اين زن نيز بحكومت كرده است ۰ و ۲۹ سال پيش از ميلاد بدست ( هيرود ) نام پادشاه روم بقتل رسيده است ۰
الکاندره
ملکهٔ انگلستان و زوجهٔ محترمهٔ متوفاى اعلحضرت مستطاب ( ادوارد هفتم ) پادشاه انگلستان و دختر ( كريستى نهم ) پادشاه ( دانيمرك ) است . اگرچه ذات عاليهٔ محترمشان بر حيات اند و از صدد تاريخ نويسى ما نوشتن احوال شان خارج است ولى چون اين زن محترم بسى اوصاف پسنديدهٔ عالى را مالكه ميباشند از انرو از تذكار نام شانرا در صنف ( ناموران زنان جهان ) خود دارى نتوانستيم . ما از احوال ديديه و دارات سلطنتى ، و طنطنه ها و شعشعه هاى ملكه ئى مشار اليها بيان نميكنيم . زيرا اين يك معلوم است كه بزرگترين و توانگرترين دولهاى روى زمين انگلستان است . هيچ شبهه نيست كه ملكهٔ آن نيز بزرگترين و شعشعه دار ترين ملكه ها خواهد بود . اما در بيان نكاتى از بعضى اطوار و اخلاق پسنديدهٔ مشار اليها بيان ميكنيم :
يكى از اوصاف پسنديدهٔ ملكه اين است كه مانند ديگر پرنسها بجهت سياسيات هيچ التفات ننموده است ، بلكه همهٔ قلب و حيات خود را بجلب قلب شوهر و محبت رعایا و امداد محتاجين و فقرا حصر و وقف كرده است . تا از زمان آغاز ازدواج خود بحسن خلق و شفقت و مرحمت خود مظاهر تعزيز و تبجيل همه گانهٔ حكدارى بلكه جملهٔ ملت آشكار شده است . بسيار مردمان پير و پا از كار را خود بدست خود تداوى كرده ، براى شفاخانه ها و تربيه خانه هاى اطفال يك حاميهٔ معظمه ميباشند . در زمانهاى حرب افريقاى جنوبى همه سعى و كوشش خود را در باب بيوه ها و يتيمها و مجروحين صرف كرده بود . يك كشتى شفاخانهٔ مخصوصى از خود ساخته مجروحان حرب را در ان تداوى ميكرد و هربارى كه كشتى مذكور از افريقا بر ميگشت خودش بالذات بكشتى ميرفت .. و مريضان را ديده اداره و ترتيبات سفينهٔ خود را تفتيش ميكرد . غير از ان ديگر شفاخانه هاى غربا و فقرا را نيز زيادت ميكرد . حتى يك روزى كه بيك خسته خانه رفته بود ، كلاه هاى بيچارگان را بى التفات ديده بى آنكه چيزى بگويد روز ديگر بعد ديواران شفاخانه بسى آفتاب گير ها فرستاده بوده است . در جشنى كه براى پوره شدن سال شصتم سلطنت ملكهٔ متوفا اعلحضرت ( ويكتوريا ) در لندن برپا شده بود براى دادن طعام بفقرا در بسيارى از ( لوكانته ) يعنى طعامخانه هاى لندن ضيافتها ترتيب كرده ، و هر كدام را خودش جدا جدا گردش نموده مردمان را از لطف خود ( باقی دارد )
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.
