Page 405

سال دوم شماره ٣٠ این است که ذات اعلحضرت بادشاه خرد مند دانشمند معظم شوکتپناه ترقى آگاه ما این نکات باريك ترقى و آبادی، غزنین را بملاحظة دقيقة موشكافانه استدراك فرموده انشاء بند مذکور را اراده و فرمان نمودند. مصارف انشائیه بند مذکور را هیئت کشفیه که مقرر شده بوده لك روبية كابلی تخمین نموده بودند. این مبلغ بر سه سهم تفریق گردید . یک سهم آن بر أهالي ، و دو سهم آن بر دولت، ويك سهم متباقی آن تنها بر جناب برگد عبد الاحمد خان که هم بوظيفة نائب مستوفى الممالك يعنى مستشار نظارة مالية دولت و محسنات بند مذکور بیان فرموده همه دنیای تشنه لبان ترقی و آبادی را به این فكر بسیار عالی همایونی آبیاری آمال استقبال نمودند. وظيفة فن معماری و مهندسی بستن این بند : وا وردن و خریدن میتوانیم که انشای بندها در مجراهای دره ها و آبهای دایم الجریان از مسایل بسیار مهمه فن معماری شمرده میشود. زیرا اگر ادنا خطایی بوقوع آیده ضرر سیلابش پر فایده که از ان ملحوظ باشد غالب میآید . لهذا هیچ شبهه نداریم که مهندس و معمار بند مذکور همه جهات فنی آنرا ملاحظه کرده بکار آغاز نهاده باشد . والحاصل بند سراج غزنین یکی از آثار مهمه بسیار ممتاز وعالى عصر ترقي عصر سراجیه شمرده میشود که بواسطة اين بند تخميناً بك لك جريب زمين غير مزروع موظف ، و هم به عهده خانی سمت غزنين مكلف است. توزيع و تقسيم يافت ، خان موصوف عهده نظارت سررشته أمورات انشائية، وتسهيلات انتظامات آنرا بر ذمه گرفته از طرف قرين الشرف اعلیحضرت همایونی بماموریت انتظام آن سر افراز گردید. خان مذکور همه ملکان و خوانین و معتبرین طوایف ولایت غزنین را بحضور اعلحضرت همایونی در بهار گذشته حاضر نمود، ذات اعلیحضرت بادشاهی همه آنها را در برنده مقابل قصر (استور مبارك ) بحضور شاهانه شان قبول و بايك زمان شاهانه مبارك بسيار موثر از فواید آلات ولوازمات آن بعهده جناب مستر میلر اسکاتلندی محول کردید . اگرچه ما در خصوص جهتهای في بند سراج غزنين معلومات مكملة نداریم که بر کدام أصول و كدام قواعد فن مهمه معماری بنا و انشا می یابد اما این قدر گفته ( از مناظر مراسم دربار عید سعید اضحی تفصیلات در شماره (۱) سال دوم ) را بزراعت و فلاحت آباده بسازد در وقت حاضر بعضی اقسام مهمه آن با انجام رسيده وسرك موترر وان نيز ختام یافته این است که ذات اعلیحضرت شاهانه برای معاینه آن بسواری موتر عازم صوب غزنین شدند که در ذیل حوادث داخلیه ذکر میشود .