Page 297

صفحه ۸ نمبر ۲۱ نقل و صورت جواب تار المنى صدر اعظم سعيد پاشا است به پيشگاه عالى امارت پناهى شهامت و فخامت مآب حضرت امير افغان معروض چاکر کياشانست . نامه های امارت پناهی شان که از تاریخ ۲۸ ربیع الثانی بسنه ۱۳۲۹ مبنى بر وصول عريضه تشکريه که در باب رسيدن يک هزار ليره انگليزی برای انسداد احتياجات حريق زدگان استانبول جانب شان فرستاده شده بود و نيز مبنى بر احسان فرمودن شش هزار ليره انگليزی که بنا بر تشويق نامهٔ عالى حکمداری شان که محض برای معاونت مجروحين و عايله های شهدای طرابلس غرب بر اهالى نجيبهٔ افغانستان خطاب فرموده شده و بنابران خطابهٔ امارت پناهی شان جمع آمده بود بواسطه سرشهبندر بهيج واصل و سبب تعظيم و مباهات گرديد. برای تعيين المبالغيکه از حريق خانمان سوز بر مصيبت زدگان آن وارد آمده بود و برای آبياری نمودن و رهايی مجروحين غزات و اقيام دارالامل مجاهدينی که در ميدان حرب بمرتبهٔ شهادت رسيده اند اين عنايات و مراحم آيات شهريار پناهی شان که در باب استحصال اعانات آنها مصروف فرموده اند. و نيز هميمهٔ کريمهٔ معاونت کاری که از طرف اهالى نجيبهٔ افغانستان ايراد گرديد و حقيقتاً که موجب ممنونيت و مسروريت عظيمی گرديده ادعيهٔ خيريه دوام عمر و اجلال سرور اثر ميمنت را تلاوت و تکرار نموديم. و به اين وسيله بحضور شهامت موفور امارت پناهی شان عرض و تائيد تعليمات و تکرار نمودن تحميدات خود را دريغ نکرده بپائے حسنه اتخاذ کرده در هر حال امر و فرمان از حضرت ولی الامر است. ۲۳ جمادى الاخر سنه ۱۳۲۹ صدر اعظم محمد سعيد پاشا جرايد مصر القاهرة وافغانستان ترجمه از اخبار ( الاهرام ) اثر مكتوب ن الدولة العلية - وحضر امير افغان حضرت فاضل مدير جريدة الاهرام الافريقية واكراماً . چون حضرت شما دائماً اعانه هائيکه از هر ملت اسلاميه برای دولت عليه عثمانيه جمع ميشود از وقت ابتدای محاربه طرابلس غرب در صفحات جريدهٔ غرای خودتان نشر ميکنيد از آنرو خواستيم که از يک عمل جليل اعلیحضرت امير افغان جلالت امير ( حبيب الله خان ) بشما خبر داده و نشر آنرا رجا کنيم . اعلیحضرت امير يک خطبه بر افغانيان خواندند و آنها را بر اعانهٔ مالى دولت عليه عثمانيه بقدر استطاعت خودشان تشويق فرمودند. و برای جمع آوری اعانه کتابچه های مخصوصی در مطبعهٔ سرکاری کابل طبع نمودند و آنرا بر تمام ولايات مملکت خود تقسيم و توزيع کردند. مبلغی که فعلاً از ان جمع آمده بيست و شش هزار روپيه کابلی ( کوشش برادران افغانی ) يا ششصد ليره انگليزی بالغ شده است. و مبلغ مذکور بمحلی فرستاده شده است که در استانبول فرستاده شود. چنانچه اين کيفيت در جريدهٔ ( سراج الاخبار افغانيه ) نيز منشر شده است. پس از خدمت شما رجا ميکنم که اين کيفيت را در جريدهٔ تان نشر نمائيد تا يک شکريه برين عمل جليل جلالت اعلیحضرت امير باشد و هم يک اثر تشويقی برای ديگران شود تا ذات اعلیحضرت آن امير معظم را پيروی نمايند و اسلام . ( مدير جريده چهره نمای فارسی ) ترجمه از اخبار ( العلم ) اعليحضرت امير افغان اقوام و قبيله ها افغانيه را بر اعانۀ دولت عليه عثمانيه دعوت ميکنند ( سراج الاخبار افغانيه ) که در کابل ، پای تخت دولت علیه افغانستان بزبان فارسی طبع ميشود. در شمارهٔ مورخهٔ اول جمادی الثانيه خود خطاب اعلیحضرت امير افغان را که بر قومها و قبيله های افغانيه بيان نموده اند نشر کرده که خلاصهٔ ترجمهٔ آن اين است : [ بعد ازين ترجمهٔ منطوق دارد ] اعلیحضرت با رساله ای به انوشته که بنا بر عدم گنجايش از تحرير آن صرف نظر نموديم ( مبلغ شش هزار ليره انگليزی که بنا بر اثر خطابهٔ حضرت امير جمع آمده بود بواسطهٔ غلام رسول خان و ميرزا محمد خان و احمد علی خان مامورين مخصوص افغانيه به بيچ فرستاده شده که بواسطهٔ شهبندر دولت عليه برای صدراعظم دولت مشار اليها روانه شود. الحق که که اين حميت و عنايت اعلیحضرت اميرت بيان شکران داستان بزرگی شمرده ميشود. ترجمه از اخبار المقطم حضرت فاضل حاجی میرزا عبدالمحمد ایرانی مدیر اخبار چهره نما فارسی برای ما مينويسد که اعلیحضرت ، امير افغان باب اجتماع بزرگ کبار افغانيه را عقد نموده و خود بخطيبی آن برپاشده و آنها را تشويق و تحريک نمود به اينکه در باب محاربهٔ دولت عليه عثمانيه با ايطاليا به اعانهٔ مردم بکوشند. و کتابچه های اعانه را در مطبعهٔ کابل طبع نمودند و نسخه های آنها را در اطراف بلاد خود توزيع نمودند. و قسط اول آن اعانه يکصد و شصت و سه هزار روپيه کابلی - يعنی شش هزار پوند انگليزی بالغ آمد که اعلیحضرت شان آن مبلغ را به بيچ فرستادند که برای صدارت عظمی فرستاده شود، و نيز حضرت کاتب ما خبر ميدهد که مردمان افغان مکان خود و رضای خاطر در عطاى اعانه به نهايت همت بنمايند. و جريدهٔ سراج الاخبار افغانيه تفصيلات آنرا مفصل نوشته و صورت مکتوب ذیاب امارت پناهی را نيز که برای شهبندر دولت عثمانیه نوشته درج نموده است پس کافه عثمانيون شکر گذاری امير افغان و افغانيان را برين حميت و غيرت شان ادا ميکنند از جناب حق نياز ميکنيم که خدا جزای خير به آنها بدهد. از جريده ( صباح ) منطبقه استامبول خلاصه نقل و ترجمه شده اوروپا در اول امر از تعبير کلمه ( اتحاد اسلام ) ترسيده بودند، و چنان گمان کرده بودند که در تحت کلمهٔ اتحاد اسلام برای ترکستان ستيز با عالم کرستين حاضر میشوند. حال آنکه اين يک از اوهام و خيال واهی بود که خودشان نيز درينوقت آنرا بخوبی دانستند. و چون دانستند درينوقت تعبير کلمهٔ اتحاد اسلام را هيچگاه بر مقاصد سياسيه عطف نميکنند. بلکه تعبير اتحاد اسلام را به تعبير ( مسئلهٔ تيقظ اسلام ) يعنی ( بيداری اسلام ) تبديل دادند. که در جناب سر امر صحيح و درست يک فکری پروريده اند. تنها و قومهای اسلاميه که برای بيداری و ترقی با هم اتحاد بکنند و به تقويت دادن علاقه های حسنهٔ ما بين همديگرشان خواهشگر باشند و بقبول کردن پرتوی از ترقيات مدنيه خود را آماده