Page 222

صفحه ۱۳ نمبر ۱ حتی بسیار وقتها میشود که تجار از مالیکه به بیرون می برند به ما نقصان و زیان می بینند، ولی این زیان خود را از اموالیکه بداخل می آرند به منفعت می بر آرند چنانچه مثال آن در یاقوت و سنگ از غال بیان شد. اما ازین سخنان چنان معلوم نشود که بر معمولات و محصولات داخلی بصورت اعتراض گفته میشود. نی نی بلکه معمولات صناعیه و محصولات مالیه داخلی ملت از مهمترین سرچشمه های مملکت است که ثروت و سعادت از آن میجوشد. اگر معمولات و محصولات داخلی که عبارت از اموال شده یعنی ثروت داخله ملک است نباشد اخراجات بعمل نمی آید و چون اخراجات بعمل نیاید ادخالات نیز مفقود میگردد. مقصد این است که از ممالک خارجیه آوردن مال از آوردن چه فایده متأثر است و صنایع داخلیه چه که از خارج در بدل اموال تجاریه آورده شود و ترقی نمیکند. بلکه اگر تجار پیشه مالیکه فروخته باشد اموالی را که اهالی و صنایع داخلی مملکت به آن محتاج است بیاورد هم مملکت از ان مال فایده می بردارد، و هم سوداگر از تتبع آن مال مستفید میشود، و پیشه گر از فروختن آن مال خارج و در داخل ملک حاصل میکند هر کاری که نافع تر باشد محصول آورده میتواند. هرگاه فایده و منفعت در افزون بودن اخراجات از ادخالات می بود و در آنحال یک مملکتی که ده لک روپیه بخارج بر آرد، و بعوض آن پنج لک روپیه مال بداخل بیارد کویا نفع و سود کرده خواهد بود. زیرا اخراجات یعنی بیرون بردن آن از ادخالات یعنی به داخل آورده گی آن افزونتر میشود. حال آنکه در حقیقت ملک اخراج کننده هیچ لک روپیه باین معامله نمیشود. هرگاه فایده اخراجات از ادخالات بیشتر میبود اخراجات را بدریا انداختن از همه بیشتر منفعت آور می شد. زیرا در حالیکه از ملک ده لک روپیه اخراجات می بود و یک پیسه هم ادخالات دیده نمی شد. اگر اخراجات از ادخالات زیاده تر موجب معموریت میگردید توانگرترین ملکتهای یوروپا فقیر ترین آنها لازم می آمد حال آنکه قضیه بعکس آنست. زیرا اکثر ملکتهای بسیار توانگر و مشهور عالم ادخالات شان بر اخراجات شان افزون تر است. برای اثبات اینمدعا از جغرافیای عمومی تجاری این جدولی آتی را بنظر مطالعه قارئین کرام عرض نموده و مقاله (تجارت) خود را ختام میدهیم : جدول ادخالات و اخراجات ممالک معظمه اخراجات بحساب روپیه | ادخالات بحساب روپیه عالمگیر برای خالی تقریبا بیست و هفت | الممالک ۳۹۲۳۴۷۰۰۰ | ۳۷۷۵۳۶۵۰۰ | جرمنی ۴۴۲۹۸۳۲۰۰ | ۴۹۸۱۵۴۸۰۰ | فرانس ۴۵۹۱۵۰۱۵۳ | ۶۵۶۳۶۲۹۰۰ | انگلیس ۹۸۹۳۷۹۳۶ | ۹۹۷۰۸۸۸۶ | اوستر ۳۰۳۳۱۹۳۸ | ۳۵۶۶۸۰۸۳ | دانمرک ۱۸۳۴۵۹۴۴۰ | ۲۲۳۵۶۱۸۰۰ | فلنگ ۱۴۲۴۱۶۸۰۰ | ۹۶۰۶۵۳۰۰ | بلجیم ۳۸۷۹۸۶۱۱ | ۵۰۵۷۹۴۹۲ | سویدن و نارو --- وظايف عسكرية فرض پنجم اطوار و حرکات راست و درست تنع و سیرت پسندیده را استکاری و درست اطواری صنف عسکر است. کسیکه عنوان پاک آن عسکری میگیرد میباید که در سخن گفتن، در نشست و برخاستن، در کار و رفتار خود آداب و درستی و راستی را پیش گیرد، بر پیر مردان و پیره زنان در مرحمت کردن، به زنان، و دختران، و طفلان بدلسوزی نگریستن، پیاده و سواره راه گردن، سر و بر خود را پاک و منظم بدرجه که برای یک عسکر میزیبد پاک نگهداشتن، به وظیفه و خدمت خود خواهش نمودن، اسرار عسکر را افشا ننمودن، بسیار پر گوئی نکردن، از دراست گوئی جدا نشدن، از جزاء عسکری ترسیدن، به شراب و بنگ و چرس و افیون و غیره چیزهائیکه باب اصلی و قطعا نزدیک نشدن، بجان هیچکس چشم بد ندوختن، از ظلمه قدر اجتناب کردن، به بیماران و زخمیان چنانچه بجان و فقیران مهربان بودن، قمار باز نگردن، ترش رو نگشتن، تفنگ و اسلحه خود را بسیار دوست داشتن، و خوب نگاه کردن و بغیر از وظیفه عسکریه در جای نامشروع استعمال نکردن، مال و حشمت اعلا و ادنای ننمودن، و بدرجه که از دستش بیاید مال و جان خود را فدای پادشاه و ملت و مملکت و ایمان کردن، اسیران حرب آزاد دادن و آنها را بموجب مرعی قانون شاهانه محافظه کردن از جمله فرایض اطوار و حرکات راست و درست عسکریه شمرده میشود. فرض ششم با رفیقان خود خوش گذرانی عسکر چنانچه اطاعت و آداب آمرها و افسرهای خود شانرا بر خود فرض میبیند همچنان خوشی و یارانی را با دیگر رفیقان سلاح خود که آنها نیز برای محافظه وطن و دین جلیل داخل شده اند بر خود فرض باید بدانند، غیر از وظیفه های عسکری رفیق خود را آزار ندادن، و بجان و مال رفیق خود چشم بد ندوختن، در وقتهای بیچارگی و مشکل