{"book":"adl0616","page":222,"text":"صفحه ۱۳\nنمبر ۱\n\nحتی بسیار وقتها میشود که تجار از مالیکه به بیرون می برند به ما نقصان و زیان می بینند، ولی این زیان خود را از اموالیکه بداخل می آرند به منفعت می بر آرند چنانچه مثال آن در یاقوت و سنگ از غال بیان شد.\nاما ازین سخنان چنان معلوم نشود که بر معمولات و محصولات داخلی بصورت اعتراض گفته میشود. نی نی بلکه معمولات صناعیه و محصولات مالیه داخلی ملت از مهمترین سرچشمه های مملکت است که ثروت و سعادت از آن میجوشد. اگر معمولات و محصولات داخلی که عبارت از اموال شده یعنی ثروت داخله ملک است نباشد اخراجات بعمل نمی آید و چون اخراجات بعمل نیاید ادخالات نیز مفقود میگردد. مقصد این است که از ممالک خارجیه آوردن مال از آوردن چه فایده متأثر است و صنایع داخلیه چه که از خارج در بدل اموال تجاریه آورده شود و ترقی نمیکند. بلکه اگر تجار پیشه مالیکه فروخته باشد اموالی را که اهالی و صنایع داخلی مملکت به آن محتاج است بیاورد هم مملکت از ان مال فایده می بردارد، و هم سوداگر از تتبع آن مال مستفید میشود، و پیشه گر از فروختن آن مال خارج و در داخل ملک حاصل میکند هر کاری که نافع تر باشد محصول آورده میتواند.\nهرگاه فایده و منفعت در افزون بودن اخراجات از ادخالات می بود و در آنحال یک مملکتی که ده لک روپیه بخارج بر آرد، و بعوض آن پنج لک روپیه مال بداخل بیارد کویا نفع و سود کرده خواهد بود. زیرا اخراجات یعنی بیرون بردن آن از ادخالات یعنی به داخل آورده گی آن افزونتر میشود. حال آنکه در حقیقت ملک اخراج کننده هیچ لک روپیه باین معامله نمیشود.\nهرگاه فایده اخراجات از ادخالات بیشتر میبود اخراجات را بدریا انداختن از همه بیشتر منفعت آور می شد. زیرا در حالیکه از ملک ده لک روپیه اخراجات می بود و یک پیسه هم ادخالات دیده نمی شد.\nاگر اخراجات از ادخالات زیاده تر موجب معموریت میگردید توانگرترین ملکتهای یوروپا فقیر ترین آنها لازم می آمد حال آنکه قضیه بعکس آنست. زیرا اکثر ملکتهای بسیار توانگر و مشهور عالم ادخالات شان بر اخراجات شان افزون تر است.\nبرای اثبات اینمدعا از جغرافیای عمومی تجاری این جدولی آتی را بنظر مطالعه قارئین کرام عرض نموده و مقاله (تجارت) خود را ختام میدهیم :\n\nجدول ادخالات و اخراجات ممالک معظمه\nاخراجات بحساب روپیه | ادخالات بحساب روپیه عالمگیر برای خالی تقریبا بیست و هفت | الممالک\n۳۹۲۳۴۷۰۰۰ | ۳۷۷۵۳۶۵۰۰ | جرمنی\n۴۴۲۹۸۳۲۰۰ | ۴۹۸۱۵۴۸۰۰ | فرانس\n۴۵۹۱۵۰۱۵۳ | ۶۵۶۳۶۲۹۰۰ | انگلیس\n۹۸۹۳۷۹۳۶ | ۹۹۷۰۸۸۸۶ | اوستر\n۳۰۳۳۱۹۳۸ | ۳۵۶۶۸۰۸۳ | دانمرک\n۱۸۳۴۵۹۴۴۰ | ۲۲۳۵۶۱۸۰۰ | فلنگ\n۱۴۲۴۱۶۸۰۰ | ۹۶۰۶۵۳۰۰ | بلجیم\n۳۸۷۹۸۶۱۱ | ۵۰۵۷۹۴۹۲ | سویدن و نارو\n---\n\nوظايف عسكرية\nفرض پنجم اطوار و حرکات راست و درست\nتنع و سیرت پسندیده را استکاری و درست اطواری صنف عسکر است. کسیکه عنوان پاک آن عسکری میگیرد میباید که در سخن گفتن، در نشست و برخاستن، در کار و رفتار خود آداب و درستی و راستی را پیش گیرد، بر پیر مردان و پیره زنان در مرحمت کردن، به زنان، و دختران، و طفلان بدلسوزی نگریستن، پیاده و سواره راه گردن، سر و بر خود را پاک و منظم بدرجه که برای یک عسکر میزیبد پاک نگهداشتن، به وظیفه و خدمت خود خواهش نمودن، اسرار عسکر را افشا ننمودن، بسیار پر گوئی نکردن، از دراست گوئی جدا نشدن، از جزاء عسکری ترسیدن، به شراب و بنگ و چرس و افیون و غیره چیزهائیکه باب اصلی و قطعا نزدیک نشدن، بجان هیچکس چشم بد ندوختن، از ظلمه قدر اجتناب کردن، به بیماران و زخمیان چنانچه بجان و فقیران مهربان بودن، قمار باز نگردن، ترش رو نگشتن، تفنگ و اسلحه خود را بسیار دوست داشتن، و خوب نگاه کردن و بغیر از وظیفه عسکریه در جای نامشروع استعمال نکردن، مال و حشمت اعلا و ادنای ننمودن، و بدرجه که از دستش بیاید مال و جان خود را فدای پادشاه و ملت و مملکت و ایمان کردن، اسیران حرب آزاد دادن و آنها را بموجب مرعی قانون شاهانه محافظه کردن از جمله فرایض اطوار و حرکات راست و درست عسکریه شمرده میشود.\n\nفرض ششم با رفیقان خود خوش گذرانی\nعسکر چنانچه اطاعت و آداب آمرها و افسرهای خود شانرا بر خود فرض میبیند همچنان خوشی و یارانی را با دیگر رفیقان سلاح خود که آنها نیز برای محافظه وطن و دین جلیل داخل شده اند بر خود فرض باید بدانند، غیر از وظیفه های عسکری رفیق خود را آزار ندادن، و بجان و مال رفیق خود چشم بد ندوختن، در وقتهای بیچارگی و مشکل","chars":3645,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00222.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/222","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/222","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}