Page image — the source of record
Machine transcription
صحيفة ١٨
سال نجم
نمره ٢٣ - ٢٤
اردوی جنرال ایلمر که در جانب ساحل شرقی پیش میرفت در تاریخ ٩ ژانویه نزديك نقطۀ « شيخ سعد » رسيد و در آنجا با عساکر عثمانی تصادف شده جنگ شدیدی واقع گردید که تمامت مدت روز طول کشید . در اين حين يك ستون قشون دیگر انگلیس در ساحل غربی دجله قوای عثمانی که عده شان قلیل بود حمله ور شدند وزود مقصود رسیده قشون مزبور را عقب راندند در حالتیکه قشون ژنرال ایلمر روز هشتم و نهم را نیز با قوای عثمانی جنگ می کرد تا آنکه بالاخره موفق شد که عساکر خصم را بطرف « اراحه » عقب تر نشاند .
از تاریخ ٢٥ نوامبر روزی که در آنروز قشون ژنرال توشاند نسیفون را تخلیه کرده و متعاقب آن در كوت العماره محصور شده بود تا روز ٩ ژانویه که قشونهای امدادیه انگلیس در طرفین دجله و در « شیخ سعد » جنك ميكردند يك ماه و نيم گذشته و در این مدت هنوز انگلیس ها وقت خود را تلف نکرده بودند ولی عملیات آنها بطور کندی صورت می گرفت . ظاهرا علت این سستی و کندی را بدین مسئله باید منتسب داشت که تقریبا در اطراف دجله راه های خوب و آبادانی و قریه وجود ندارد و بعلاوه در آن مدت غالبا باران مثل سیل از آسمان به زمین فرو می ریخت و تقریبا همیشه قشون های انگلیس بایستی در میان کل و با طلاق اردو زده و توقف نماید و رساندن آذوقه و تامین ارتباط با مشکلات فوق التصور مرارت آمیزی صورت می یافت .
پس از محاربات شیخ سعد ژنرال ایلمر که فرماندهی کل قشونهای انگلیس بوی محول بود بطرف « اراحه » متوجه شد و آنجا نزديك نقطۀ واقع شده است که رود « وادی » رود خانه غیر منظمی که آبهای با طلاقهای سواکیه را بدجله میریزد در آنجا است .
قوای ژنرال ایلمر در این جا نیز باعساکر عثمانی تصادف کرده و پس از دو فقره محاربه سنگینی که یکی در ١٣ و دیگری در ١٥ ژانویه رخ داد و عثمانیها مجبور به عقب نشینی شده و ژنرال ایلمر از وادی دور کرده و ٢١ ژانویه مجددا به « السین » رسیده و به قوای ترک حمله برد . اين جنگ بسیار سخت و خونريز گرديد و طرفين مكرر غالب و مغلوب شدند و طغیان سیلاب دجله و هوای بد مجال ندادند که ژنرال ایلمر بتواند روز ٢٢ بخصم حمله برد ابلاغیه های رسمی انگلستان در اینموقع خبر دادند که قشون ژنرال ایلمر در ١٣٠٠ متری خطوط عثمانی جایگزین شده اند .
مدت يك ماه تمام عملیات قوای ژنرال ایلمر بكلى معوق و خنثی ماند . ژنرال فرمانده کل قوای بین النهرین انگلیس که خودش به ستونهای امدادیه برای باز دید رفته بود تلگرافی در آخر ژانویه بلندن مخابره کرده و گفت : بواسطه کل و با طلاقهای عمیقی که در اراضی ایجاد شده است حرکات و عمليات قشونی مشکل و محال است وضعیت صعب اراضی بدرجه بود که ژنرال ایلمر را ناچار ساخت که مواقع خود را رها کرده و عقب تر تا مشرق وادی در آنطرف منطقه باطلاقها برود زیرا در همان وقت وزارت جنك انگلستان بموجب تلكرافاتی که متعاقب تعویق و تعطیل جنگ بوی رسیده بود اطلاع میداد که ژنرال ایلمر در ٢٢ فوریه يك اردوی عثمانی را در ساحل یسار دجله در ارتفاعات « ام الحنا » توب بسته و روز بعد توپخانه خود را بهمان جانب مرکزیت داد که آنجا را استیلا نمايد ليكن مسئله محاربات ام الحنا در ٦ مارس صورت یافت .
متعاقب آن ژنرال ایلمر توانست بطرف كوت العماده پیش رود و ٨ مارس مجددا بمواقع اتراك در « السين » حمله برد ولی کاری صورت نداد که قوای اتراك را تکان دهد بلکه خودش ناچار بعقب نشستن شد و مجبورا دفعه دیگر از آنجا بطرف پایین باز گشت .
هر صورت نتيجه آن جنك عقب رفتن ایلمر بود ولی ابلاغیه ها و تلگرافات انگلیس از این واقعه اشعاری نداشتند مگر در دهم ماه که اطلاع دادند بواسطه فقدان آب و مشكلات موقع ناجار بعقب نشستن بطرف رود خانه شده اند در تاریخ ٢٥ مارس فقط اطلاع داده شد که قشون ژنرال ایلمر بواسطه يك ضرب شصت و يك مقام كوچك عثمانی را در فلاحیه در ٢٠ کیلومتری شمال شرقى السين اشغال کرده اند .
در آنوقت ژنرال ایلمر از فرماندهی قشون منفصل شد و ژنرال كورنك زمام فرماندهی کل را عهده دار شد و تغییر مزبور تا درجه اسباب امیدواری شد که ژنرال كورنك بر خلاف فرمانده سابق جدیت وفعاليت فوق العاده تری برای رفتن به « كوت العماره » ونجات قواى محصور انگلیس نماید و در تاریخ ٩ همان ماه فرمانده جدید کوشش کرد که در فلاحیه بقشون عثمانی هجوم برد و مصادف با وی ژنرال ليك در جانب یسار دجله بنای تعرض گذارد . و معلوم است که ترتیب آذوقه و كمك رساندن بوی در چه مشکلات بزرگی قشون ترک در اینجا دو بار لطمه و عقب نشینی شدند و آخرین اخباریکه رسید مشعر بر آن بود که هوا دو روز است خوش و مساعد شده و ژنرال كورنك تدارک می بیند که بصناعیه حمله برد .
مسائلی که ذکر شد یک فهرست مختصری از وضعیات قشون کشی انگلیس به بین النهرین است و بطوریکه در فوق ذکر گردید انگلیس ها از قورنه دوستون قشون حرکت دادند: یکی بطرف دجله و بغداد بالا میرفت و دیگر از کنار ساحل فرات بنای عزیمت را نهاد آیا این ستون دوم قشون چه شد ؟ -- ابلاغیه های انگلیس مدتی است خیلی از این مطلب کمتر چیزی اشعار می دارند . ما همینقدر اطلاع داریم که قشون مزبور در کنار فرات حرکت کرده و تا ناصریه پیش رفته و از ترعه شط الحی تا « شطرا » رفتند و در آنجا يك فقره جنكي نيز باقشون عثمانی نمودند . اینطور بنظر ما می آید که این اردو بواسطه علل و جهاتی که تا کنون نخواسته اند بگویند وارد ناصری شده و در همانجا هم فعلا اقامت دارند .
بهر حال ژنرال توشاند چهار ماه ونیم در كوت العماره محصور مانده گرفتار آمد ١٩ هزار نفر محصور طبعا در نهایت مرارت دو چار شدند . ژنرال كورنك در هشتم آوریل تا ١٥ کیلومتری كوت العماره خود را رساند لیکن توانست بالاتر برود ، تا آنکه سقوط كوت العماره و تسلیم ژنرال توشاند یکی از حوادث بسیار سخت و مصیبت آوری برای انگلیز گردید .
تحت البحربهای جدید آلمان
خیلی بزرك - خيلي كوچك
متعاقب اختراعات جديده تحت البحربهای آلمان که بدون منشور و شماعی با پریسکوپ ساخته شده است باز هم اخیرا اطلاعاتی از نوع تحت البحریهای جدید الاختراع دیگر رسیده و در مراکز مطالعه بحری
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.