{"book":"adl0616","page":1775,"text":"صحيفة ١٨\nسال نجم\nنمره ٢٣ - ٢٤\n\nاردوی جنرال ایلمر که در جانب ساحل شرقی پیش میرفت در تاریخ ٩ ژانویه نزديك نقطۀ « شيخ سعد » رسيد و در آنجا با عساکر عثمانی تصادف شده جنگ شدیدی واقع گردید که تمامت مدت روز طول کشید . در اين حين يك ستون قشون دیگر انگلیس در ساحل غربی دجله قوای عثمانی که عده شان قلیل بود حمله ور شدند وزود مقصود رسیده قشون مزبور را عقب راندند در حالتیکه قشون ژنرال ایلمر روز هشتم و نهم را نیز با قوای عثمانی جنگ می کرد تا آنکه بالاخره موفق شد که عساکر خصم را بطرف « اراحه » عقب تر نشاند .\n\nاز تاریخ ٢٥ نوامبر روزی که در آنروز قشون ژنرال توشاند نسیفون را تخلیه کرده و متعاقب آن در كوت العماره محصور شده بود تا روز ٩ ژانویه که قشونهای امدادیه انگلیس در طرفین دجله و در « شیخ سعد » جنك ميكردند يك ماه و نيم گذشته و در این مدت هنوز انگلیس ها وقت خود را تلف نکرده بودند ولی عملیات آنها بطور کندی صورت می گرفت . ظاهرا علت این سستی و کندی را بدین مسئله باید منتسب داشت که تقریبا در اطراف دجله راه های خوب و آبادانی و قریه وجود ندارد و بعلاوه در آن مدت غالبا باران مثل سیل از آسمان به زمین فرو می ریخت و تقریبا همیشه قشون های انگلیس بایستی در میان کل و با طلاق اردو زده و توقف نماید و رساندن آذوقه و تامین ارتباط با مشکلات فوق التصور مرارت آمیزی صورت می یافت .\n\nپس از محاربات شیخ سعد ژنرال ایلمر که فرماندهی کل قشونهای انگلیس بوی محول بود بطرف « اراحه » متوجه شد و آنجا نزديك نقطۀ واقع شده است که رود « وادی » رود خانه غیر منظمی که آبهای با طلاقهای سواکیه را بدجله میریزد در آنجا است .\n\nقوای ژنرال ایلمر در این جا نیز باعساکر عثمانی تصادف کرده و پس از دو فقره محاربه سنگینی که یکی در ١٣ و دیگری در ١٥ ژانویه رخ داد و عثمانیها مجبور به عقب نشینی شده و ژنرال ایلمر از وادی دور کرده و ٢١ ژانویه مجددا به « السین » رسیده و به قوای ترک حمله برد . اين جنگ بسیار سخت و خونريز گرديد و طرفين مكرر غالب و مغلوب شدند و طغیان سیلاب دجله و هوای بد مجال ندادند که ژنرال ایلمر بتواند روز ٢٢ بخصم حمله برد ابلاغیه های رسمی انگلستان در اینموقع خبر دادند که قشون ژنرال ایلمر در ١٣٠٠ متری خطوط عثمانی جایگزین شده اند .\n\nمدت يك ماه تمام عملیات قوای ژنرال ایلمر بكلى معوق و خنثی ماند . ژنرال فرمانده کل قوای بین النهرین انگلیس که خودش به ستونهای امدادیه برای باز دید رفته بود تلگرافی در آخر ژانویه بلندن مخابره کرده و گفت : بواسطه کل و با طلاقهای عمیقی که در اراضی ایجاد شده است حرکات و عمليات قشونی مشکل و محال است وضعیت صعب اراضی بدرجه بود که ژنرال ایلمر را ناچار ساخت که مواقع خود را رها کرده و عقب تر تا مشرق وادی در آنطرف منطقه باطلاقها برود زیرا در همان وقت وزارت جنك انگلستان بموجب تلكرافاتی که متعاقب تعویق و تعطیل جنگ بوی رسیده بود اطلاع میداد که ژنرال ایلمر در ٢٢ فوریه يك اردوی عثمانی را در ساحل یسار دجله در ارتفاعات « ام الحنا » توب بسته و روز بعد توپخانه خود را بهمان جانب مرکزیت داد که آنجا را استیلا نمايد ليكن مسئله محاربات ام الحنا در ٦ مارس صورت یافت .\n\nمتعاقب آن ژنرال ایلمر توانست بطرف كوت العماده پیش رود و ٨ مارس مجددا بمواقع اتراك در « السين » حمله برد ولی کاری صورت نداد که قوای اتراك را تکان دهد بلکه خودش ناچار بعقب نشستن شد و مجبورا دفعه دیگر از آنجا بطرف پایین باز گشت .\n\nهر صورت نتيجه آن جنك عقب رفتن ایلمر بود ولی ابلاغیه ها و تلگرافات انگلیس از این واقعه اشعاری نداشتند مگر در دهم ماه که اطلاع دادند بواسطه فقدان آب و مشكلات موقع ناجار بعقب نشستن بطرف رود خانه شده اند در تاریخ ٢٥ مارس فقط اطلاع داده شد که قشون ژنرال ایلمر بواسطه يك ضرب شصت و يك مقام كوچك عثمانی را در فلاحیه در ٢٠ کیلومتری شمال شرقى السين اشغال کرده اند .\n\nدر آنوقت ژنرال ایلمر از فرماندهی قشون منفصل شد و ژنرال كورنك زمام فرماندهی کل را عهده دار شد و تغییر مزبور تا درجه اسباب امیدواری شد که ژنرال كورنك بر خلاف فرمانده سابق جدیت وفعاليت فوق العاده تری برای رفتن به « كوت العماره » ونجات قواى محصور انگلیس نماید و در تاریخ ٩ همان ماه فرمانده جدید کوشش کرد که در فلاحیه بقشون عثمانی هجوم برد و مصادف با وی ژنرال ليك در جانب یسار دجله بنای تعرض گذارد . و معلوم است که ترتیب آذوقه و كمك رساندن بوی در چه مشکلات بزرگی قشون ترک در اینجا دو بار لطمه و عقب نشینی شدند و آخرین اخباریکه رسید مشعر بر آن بود که هوا دو روز است خوش و مساعد شده و ژنرال كورنك تدارک می بیند که بصناعیه حمله برد .\n\nمسائلی که ذکر شد یک فهرست مختصری از وضعیات قشون کشی انگلیس به بین النهرین است و بطوریکه در فوق ذکر گردید انگلیس ها از قورنه دوستون قشون حرکت دادند: یکی بطرف دجله و بغداد بالا میرفت و دیگر از کنار ساحل فرات بنای عزیمت را نهاد آیا این ستون دوم قشون چه شد ؟ -- ابلاغیه های انگلیس مدتی است خیلی از این مطلب کمتر چیزی اشعار می دارند . ما همینقدر اطلاع داریم که قشون مزبور در کنار فرات حرکت کرده و تا ناصریه پیش رفته و از ترعه شط الحی تا « شطرا » رفتند و در آنجا يك فقره جنكي نيز باقشون عثمانی نمودند . اینطور بنظر ما می آید که این اردو بواسطه علل و جهاتی که تا کنون نخواسته اند بگویند وارد ناصری شده و در همانجا هم فعلا اقامت دارند .\n\nبهر حال ژنرال توشاند چهار ماه ونیم در كوت العماره محصور مانده گرفتار آمد ١٩ هزار نفر محصور طبعا در نهایت مرارت دو چار شدند . ژنرال كورنك در هشتم آوریل تا ١٥ کیلومتری كوت العماره خود را رساند لیکن توانست بالاتر برود ، تا آنکه سقوط كوت العماره و تسلیم ژنرال توشاند یکی از حوادث بسیار سخت و مصیبت آوری برای انگلیز گردید .\n\nتحت البحربهای جدید آلمان\nخیلی بزرك - خيلي كوچك\nمتعاقب اختراعات جديده تحت البحربهای آلمان که بدون منشور و شماعی با پریسکوپ ساخته شده است باز هم اخیرا اطلاعاتی از نوع تحت البحریهای جدید الاختراع دیگر رسیده و در مراکز مطالعه بحری","chars":5041,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01775.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1775","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1775","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}