{"book":"adl0616","page":160,"text":"صفحه ۱\nسال یکم\nنمبر ۱۳\n\nنگران\nایشیک آقاسی ملکی حضور اعلیحضرت همایونی\nعلی احمد\n\nقیمت سالیانه\nدر دارالسلطنه کابل ۸ روپیه کابلی\nدر سایر ممالک باخراجات ڈاک ۱۴ روپیه\nدر خارج مملکت باخراجات ڈاک نیم پوند انگریز\nقیمت یک نسخه آن کابل یک عباسی است\nتاریخ عربی ۱۵ ربیع الثانی ۱۳۳۰\n\nسراج الاخبار افغانیه\n۱۳۲۹\n\nمدیر و سر محرر\nمحمود طرزی\n\nادارهٔ اخبار و مطبعه\nدر ماشین خانهٔ دارالسلطنه کابل\n\nهمه امورات تحریریه به ادارهٔ هذا\nبنام مدیر فرستاده میشود\nبهر پانزده روز یکبار نشر میشود\nتاریخ شمسی ۱۵ حمل ۱۲۹۱\n\nدرین اخبار از حوادث داخلیه و خارجیه و بسی مقالات مفیده درج میشود\n\nفهرست مندرجات\nقلعة السراج لغمان — هوای کابل — حوادث خارجیه\nمقالات مخصوصه اتحاد اسلام — عالمیان و ادیان — مقالات فنیه\nادبیات — امور این زنان جهان — علم ثروت\nفاجعه ای پاریس\n\nقلعة السراج لغمان\nیکی از ملکهای گرمسیر حاصل خیز بسیار پر آب و شاداب ممالک محروسهٔ دولت قوی شوکت خداداد افغانستان ملک ( لغمان ) است. وضعیت اراضی ( لغمان ) یک وادی مستطیل سبز و خرمیست که یکسر از جهت شرق بسوی غرب ممتد و شده است ، اطراف این وادی سرسبز را تپه ها و کوه های پست و بلند می احاطه نموده که من حیث المجموع یک منظرهٔ بسیار سبز خوشنمائی نشان میدهد. مزروعات این وادی اکثر عبارت شالی کاری یعنی ( برنج ) منحصر است اگر چه دیگر مزروعات مانند گندم و جو ارثی و غیره را نیز بثمر میرساند ، ولی محصول عمدهٔ زمینهای لغمان زمین برنج است.\n\nوادی سرسبز لطیف لغمان را دو آب بسیار مصفا و درختان آبیاری میکنند که یکی نهر دره ( النگار ) ، و دیگری نهر ( الیشنگ ) میباشد. آب ورهٔ النگار از جهت شرق شمالی لغمان از چشمه سار های کوه های دور دست آن سمت ملک بسوی غرب گشته روانست که در حدود قریه ( قرغه ئی ) با آب ورهٔ الیشنگ که از جهت دره های سمت شمال غربی موقع مذکور می آید با همدیگر آمیخته بدر یای بزرگ مسمی به (کابل) می آمیزد.\n\nدر مدخل و استرین این وادی در ما بین دو آب نهر النگار و الیشنگ بر یک زمین صاف و هموار در نقطهٔ مدخل هر دو دره ( قلعة السراج لغمان ) بنا یافته است این بنا یکی از بنا های خیریه ایست که ذات اعلیحضرت ( سراج الملة و الدین ) پادشاه معظم مقدس ما از نقطهٔ نظر بسیار فایده را به تعمیر و بنیاد این فرمان نموده اند.\n\nاولاً نظر به اهمیت موقعیته که ایالت لغمان زمین دارد وجود همچنین یک قلعهٔ مستحکم عسکری ضروری دیده میشد ، بواسطهٔ این قلعه چنانچه دره های عجیب و غریبهٔ متعلقه که تا به ( نورستان ) که سابقاً معروف به ( کافرستان ) و باز تا به ( چترال ) محدود شده رفته است در زیر امنیت گرفته شد و همچنان ولایت جلیله حاکم نشینی جلال آباد را نیز از جهت شمالی تقویت داده است.\n\nثانیاً : بعد از بسته شدن پل چینه ( درنته ) بر نهر کابل که ولایت جلال آباد و لغمان را از همدیگر جدا کرده بود طبق یک ارتباط","chars":2414,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/00160.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/160","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/160","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}