Page 149

صفحهٔ ۶ هوای کابل طلیعهٔ سلطان بهار شمس جهان آرا از ساحت شتویه به نصف جنوبی کره ارض عودت میماید، یعنی به برج حمل بر وقت اعتدال جلوس مینماید. و ازین روز بروز بر دائرهٔ عرض بمنزل جنوبی ما – یعنی بسمت ساحت نصف کرهٔ شمالی آغاز کرده و هر گه که بسما های خود را بانبساط و حرارت عدالت پرور خود زنده دلی بحال میبخشد. شهر شهر از پدید آمدن بهار، اول از زیر غبار های یخ بندی ها و ظلمت و غلظت بر آنها آزادی و رهائی حاصل کرده و در عالم نشو و نمای مسرت و بشارت تقدیم می یابد. سبزه های خرم و شادابی که در کشت زار ها از زیر برف ها نو سر زده برآمده و آبگین گشته و رفته تک لطافتی دارد که اگر آنرا به نه مترو نشان ندهید به یک تپهٔ سیما ریختک و جامدی شمرده میشود. بعض نباتات این آب و هوا و گلاس و بادام و بگان بگان شکوفهٔ لطیفه سرخی دار طراوت بار خود را سبز دامن نو برآمده سبز خرّم منظر آمده است و از برایش مرصع کاری زیب خلقت حیران کن می سازد. اول بشارت بهار شهر عزیز را امید های ملی (یعنی) نشان میدهد. سراز ابتدای ماه حوت هر روز جمعه اهالی شهر – بشرطیکه بارنده گی نباشد – بموضع میله یعنی که در – قرغه (و کوه مرادبیک) واقعست زکیف و امن سبد با صفا و بانزه میباشد میروند از طرف حکومت سرای نظام و انتظام این میله ها، و ترتیب و تصنیف دوکانهای گوناگونی آنها سررشتهٔ نامی متکفل اتخاذ شده است. این میله تا موسم ساعت تیری و سردی است و هم برای تفریح و تفرج و اخذ حظ یک نوع چاره و خویشتن گاهی شمرده میشود. و در ضمن این بزم و بزم، نشانهٔ عزیزانه نشان میدهد. چنانکه در ماه های سنگ پشت و غلویگ) زردشتی یعنی (خوشاب بینی) فروختن میباشد. نظر بر آنی که با خوردن این خوشاب در موسم اول بهار برای صحت سائقین خون تازه به میرساند. بنابرین اگر در هر مرحله نغمه و کاچهاران آن به بسیار صفائی و دشت دلی می آید که بسیار زیبا و بچشم دلهای شقایق و سوسن خودروی صحرائی آراسته شده و خوشاب های پاکیزه را در کاسه های گلی نودمیدگان نهاده شده نمرهٔ ۱۳ اهالی دارالسلطنه از فرط انبساط و بهجت، این عالم بهار را به میگیرند. و لطایف فصل شهر عزیز را مایهٔ شوق و شادمانی عظیمی فهمیده بهر صورت نشاط را با نخوت مراسم مسرت با در شاه مقدس محبوب القلوب خود که زنده گی بخش قلوب و مسعو و مزین مظهر استقبال سعادت آمالی حاضر و آماده میدارد. حوادث تجارتیه اجمال احوال سیاسیات عالم چون در افق سیاسی عالم نظر شود نقطه و قطعه از سحاب را در یک و مه یا نمی غبار آلود و تیره و تاریکی می یابیم که سحاب پاره پاره و منقطع طوفان اثر بر هر طرف فضای آسیا استیلا کرده و علایم یک گرد و باد هولناکی نمایان و بظهور آورده است مثلاً بنا ما بی که از چند عصر به اینطرف از عليها ممالک شمالی پر و ملموس خاص و قصه و سهم هند بخیر آن آمده و اکثر گره و ابهامی عقد بسته بلاد تاتار، و تفحصا و صحاح رسید ماوراء النهر، و ترکمان و غیره فرود و ملموس ساخت آخر آن مراکز های شاهی یا امیر و نواحی آنرا مثل حایل جریان و بهشت رسان خود یافت. چون ارتکاح طبع سیدا بست که اگر بیک ما نفی قصد دست کند که جهت جوهر اجرا نموده و دیگر اطرافها قید و حضور خود بنماید. ازین رو چون معرکه گاه با سر و جنرال پر برای جریان خود و بر و انعکاس صنعت رقیب خود سد و دریافت یک برکها و آبهای حسی حاصل کرده و تا زحمت اساسی را به حوضهٔ ما بجوری نگفته خواست تا بآنها می نگرد محیط امن مقصد و مراد اجمع خود برسد. با زحریف بر کار صنعت کلاه بر اور سد اساسی متین و رسومهای آئینین نه را با سر و راه پیشرفت مقاصد و مطلب آن بر انگیخت. و چنان بود که از آن جهت نیز اوس و دقه بر حوضهٔ اسیر و آبادی پرداز ما در گلزار ممالک اسلامیه ایران، و هجوم نمود. اما چه هجوم! هجوم خدارا نه سقا کا نه خون ریزانه ... آنچنان کلان شد که اگر آب این سیلاب یک آب صاف گوارا و براق درشت نی باشد، فی فی آب این سیلاب از پرکاهای متفرقهٔ احمد کشیده است که اندازه غاز های نهنگ