Page 1423

سال پنجم شماره ٩ و معاد هر دو دارد حی به همین علم اگر نباشد خسران دنیا و آخرت عائد است که هیچ مأمور به را چون صوم صلوة زكوة حج الطاعة افشاء اسلام جهاد اعداء دين تجهيز آلات حرب وغيره را بجا آورد نمیتواند و حلال را از حرام تفرقه نمیتواند چار ناچار بهمان نمایم مشروح هدایت کلام شیا مذموم میباشد اما درین زمان سیر اندازی اهل اسلام بسبب تدانی فنون حالیه روز در اثر مقاومة اعداء دین و ملت خویش از پا در آمده و در مقابل دشمنان دین و ملت عاجز و بیچاره میباشند و جنایات وارده را از جانب اعداء دین و ملت عادة طبیعی خود پنداشته و از برای مدافعه آن دین و ملت را چاره جوئی نمیکنند و این همه از منشأ عدم علم و فنون حالیه است که درین عصر همین علم و فنون حالیه بمنزله روح در بدن است. انسان نه خدا جل جلاله را میشناسد و نه خود را، نه حق را میداند و نه باطل را، نه راه را می بیند و نه چاه را، کور ليك كر و شل میماند ) و در ثان چنین مرقوم است که ( مقصد از علم همان علم یست که آهن را در کف ما موم کند و طبقات عالیه هوا را جولان گاه ما محکوم نماید، قلمه های آهنین در حدهای ممالک ما کله های صدمی دشمنان ما را تار و مار اندازد ) عرض میکنم که تو در بدایت کلام شما شاملیت اعاده اش شهزاده بلند اقبال مكرم عين الدوله سردار امان الله خان عاجز می آیند بنابر گفته انصاحب لائو جان انسان مسلمان چنین است که علم خود را تنها درین علم منحصر نماید و عمر خود را همگی نهاد درین علم مصروف نکنند و از حصول فنون غربيه روز کار خویش که مدافعه دشمن قوی زمانه خود را بآن بتواند محروم نباید کرد و علم در ثانی کلام انصاحب بنظر این نحیف تخصیص بيك شعبه از علم دارد که عبارت از علم صناعات باشد ادعاء حصر و تخصیص علم تنها باین شعبه صناعيه نیز کرده نباید شد که رتبه این موخر از رتبه علاذات وصفات الهيه و فرعیه میباشد تا طبع انسان در ابتداء استعداد تکلیف شرعی و الهي باحكام اصول عقيده واحكام فروعیه فقیه متحلی نباشد از عقائد باطله برای انسان خطر بزرگ احتمال دارد آری بعد از رسوخ اسلامیت و سپس از تحصیل احکام فروع بقدر ضرورت نه بطريق که موجب تعطیل از سایر کمالات ضرور یه باشد الحق که همین علم دینیه