{"book":"adl0616","page":1423,"text":"سال پنجم\nشماره ٩\n\nو معاد هر دو دارد حی به همین علم اگر نباشد خسران دنیا و آخرت عائد است که هیچ مأمور به را چون صوم صلوة زكوة حج الطاعة افشاء اسلام جهاد اعداء دين تجهيز آلات حرب وغيره را بجا آورد نمیتواند و حلال را از حرام تفرقه نمیتواند چار ناچار بهمان نمایم مشروح هدایت کلام شیا مذموم میباشد اما درین زمان سیر اندازی اهل اسلام بسبب تدانی فنون حالیه روز در اثر مقاومة اعداء دین و ملت خویش از پا در آمده و در مقابل دشمنان دین و ملت عاجز و بیچاره میباشند و جنایات وارده را از جانب اعداء دین و ملت عادة طبیعی خود پنداشته و از برای مدافعه آن دین و ملت را چاره جوئی نمیکنند و این همه از منشأ عدم علم و فنون حالیه است که درین عصر همین علم و فنون حالیه بمنزله روح در بدن است.\n\nانسان نه خدا جل جلاله را میشناسد و نه خود را، نه حق را میداند و نه باطل را، نه راه را می بیند و نه چاه را، کور ليك كر و شل میماند ) و در ثان چنین مرقوم است که ( مقصد از علم همان علم یست که آهن را در کف ما موم کند و طبقات عالیه هوا را جولان گاه ما محکوم نماید، قلمه های آهنین در حدهای ممالک ما کله های صدمی دشمنان ما را تار و مار اندازد ) عرض میکنم که تو در بدایت کلام شما شاملیت اعاده اش\n\nشهزاده بلند اقبال مكرم عين الدوله سردار امان الله خان\n\nعاجز می آیند بنابر گفته انصاحب لائو جان انسان مسلمان چنین است که علم خود را تنها درین علم منحصر نماید و عمر خود را همگی نهاد درین علم مصروف نکنند و از حصول فنون غربيه روز کار خویش که مدافعه دشمن قوی زمانه خود را بآن بتواند محروم نباید کرد و علم در ثانی کلام انصاحب بنظر این نحیف تخصیص بيك شعبه از علم دارد که عبارت از علم صناعات باشد ادعاء حصر و تخصیص علم تنها باین شعبه صناعيه نیز کرده نباید شد که رتبه این موخر از رتبه علاذات وصفات الهيه و فرعیه میباشد تا طبع انسان در ابتداء استعداد تکلیف شرعی و الهي باحكام اصول عقيده واحكام فروعیه فقیه متحلی نباشد از عقائد باطله برای انسان خطر بزرگ احتمال دارد آری بعد از رسوخ اسلامیت و سپس از تحصیل احکام فروع بقدر ضرورت نه بطريق که موجب تعطیل از سایر کمالات ضرور یه باشد الحق که همین علم دینیه","chars":1848,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01423.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1423","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1423","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}