Page 1196

۱۹۰ را مچند گو جر دلال شکر – يك دکمه دفتری دویم سایر – دیوان از چیداس – رامچند جودهری – ایسر داس قوم شکار پوری – بهگن ایشور داس پسر هر چی – شکر داس چودهری – فقیر چند پسر لاله هندو مل – گنه سنگهه پسر هری سنگهه – رام چند لسین – دیوان امل چند و مهر چند – مشر کیشو رام هر چند جود هری از دفتر ایشیک آقاسی ملکی واقعه نکار قندهار نوشته است که تاریخ ۱۲ جمادی الاول در قریه میانجوی رفته بودم — در حدود قریه بلده و قریه شهر سرخ — و بالا گذر دروازه شکار پور ملخ بالدار زرد بسیار پیدا شده که از قیل و قال مردم قریه جات مذکور در پرواز بودند — و تا محدود کوتل مورچه رسیده بود با حال معلوم نشده که جایگیر شده و یارد باشد فقط تحریر ۱۹ جمادی الثانی سنه ۱۳۳۳ (کذا) فتح الله خان حاکم پشت رود مرقوم داشته است که از تاریخ ۱۴ لغایته ۲۷ ماه مذکور باران شدید باریده سیلاب زیاد جاری گردیده متن بازار کرشک و تمامی باغ حاکم نشین را آب گرفته بسیاری دکانهای بازار و دیوارهای باغ مذکور را خراب نموده در علاقه جات کرشک خیل ها ئیکه قریب دریای هیره مند بود از سبب وفور آب دریا و باران اکثر خراب شده و بسیاری خیلها و کاو و گوسفند و اسباب را سیلاب برده نقصان زیاده رسانیده فقط (کذا) عبدالرسول خان حاکم بوینه قره علاقهٔ مزار شریف مرقوم داشته است که از تاریخ ۱۵ ماه مذکور از دهن تشکی چشمه شفاه الی حد پایان باغ قد حاله شدید باریده اکثر مرغها در حین طیران هلاک گردیده فقط (کذا) مراسله مورخه سلخ ماه جمادی الاول ارسالی بیر محمد خان حاکم قره کشنده علاقه مزار شریف رسیده مرقوم داشته است که در ۱۷ ماه مذکور در موضع جانو خانه باریده که هر دانه آن قدر بیده کبوتر بود موازی خدرد کاه و هنده بز و گوسفند زبان سقط شده و در بعضی جا بفصل کندن وجو نامی نقصان رسیده فقط تحریر ۱۸ جمادی الثانی سنه ۱۳۳۳ (محمد هاشم امضا) (سراج الاخبار افغانیه) شایان حیرتست که میرزا کلان دفتر محکمهٔ عالیه جناب ایشیک آقای صاحب ملکی از قبیل اینگونه خبرهای مافوق که وظیفه کیفیت آب و هوا و نکار انست در هر هفته متعدد با کنها بصورت رسمی برای ما میفرستند و در کتابچه خود از ما رسید حاصلی میدارد، ولی از بعضی خبرهای رسمی که واجب الدرج است خود داری میکنند. سال چهارم شماره ۱۹ مثلا خير مقرر شدن جناب (عبدالعزیز خان) را بسفارت هندستان و انفصال یافتن جناب (حاجی شاه بیک خان) را بسبب بیماری از سفارت مذکور که از خبرهای ضروری راجع بملک بود برای ما ننوشتند، و ما هم بالطبع آن خبر ها را بدرج کردن اخبار خود جرأت نمودیم. و نیز خبر تشریف فرمایی جناب ایشیک آقاسی صاحب ملکی را بسمت جلال آباد که بر چگونه مأموریت مبنی بود، و در آنجا چه قسم اجرا آن نافع برای رفاهیت و سعادت رعایا و برایای اعلیحضرت پادشاه مقدس اسلام پناه بکار بردند ننوشتند، گمان میشود که جناب میرزا اخبار سراج الاخبار افغانیه را تنها برای خبرهای مکدر سیلابها و خرابیها منحصر تصور فرموده اند! وهذا من العجائب! .... (بابلا مژده بهار بیار) (خبریده بوم شوم گذار) حاکم بهسود مینویسد این چند ابیات نظم سید هاشم ساکن بهسود است که صفات اعلیحضرت والا و مدح جناب انور علی نائب السلطنة صاحب و بعضی الفاظ هزار کی ولطیفه است امید که داخل سراج الاخبار افغانیه شود. منظوم، فی المديحة اعليحضرت سراج الملة والدين سراج ملت و دین است ظل حضرت داور نهاده دست حق او را زرفعت تاج زر برسر خدیو عادل باذل بعلم و حلم دریادل عمل را عامل کامل صواب اندیش هی کشور عدیل وی پرسیدم ز فطرت تا باین دوران بگفتا مثل و مانندش نزاده در جهان مادر سراج دین که او منصور گشته در صف هیجا ز بیم سطوتش دائم گریزان عسکر کافر اگر از آستین آید برون دست عطا بخشش هزاران حاتم طائی ترا خوانند بهر زر کنند سوی گدایان گر نظر از مهر این خسرو گذر سازد بر ایشان فخر از طارم اخضر برآرد سر اگر از بهر سیر قصر و ایوانش چهارم چرخ را افتد کلاه آفتاب از سر اگر خواهم بیان سازم ز وصفش شمهٔ باید کمال و عقل و عمر و طبع بر من دفعة دیگر من و مداحیش هیهات ازین اشعار نا قابل بود چون شبنم از طوفان نوح این مدح یا کمتر الهی حق پیغمبر همیشه حافظش باشی ز هر آفات و باهات و بلیه تا صف محشر مدامش تیغ کین بران نما بر فرق بدخواهان حسودان را بود برکنده چشم بد نظر از سر