{"book":"adl0616","page":1196,"text":"۱۹۰\nرا مچند گو جر دلال شکر – يك دکمه دفتری دویم سایر –\nدیوان از چیداس – رامچند جودهری – ایسر داس قوم شکار\nپوری – بهگن ایشور داس پسر هر چی – شکر داس چودهری –\nفقیر چند پسر لاله هندو مل – گنه سنگهه پسر هری سنگهه –\nرام چند لسین – دیوان امل چند و مهر چند – مشر کیشو رام\nهر چند جود هری\n\nاز دفتر ایشیک آقاسی ملکی\nواقعه نکار قندهار نوشته است که تاریخ ۱۲ جمادی الاول در قریه میانجوی رفته بودم — در حدود قریه بلده و قریه شهر سرخ — و بالا گذر دروازه شکار پور ملخ بالدار زرد بسیار پیدا شده که از قیل و قال مردم قریه جات مذکور در پرواز بودند — و تا محدود کوتل مورچه رسیده بود با حال معلوم نشده که جایگیر شده و یارد باشد فقط تحریر ۱۹ جمادی الثانی سنه ۱۳۳۳\n(کذا)\n\nفتح الله خان حاکم پشت رود مرقوم داشته است که از تاریخ ۱۴ لغایته ۲۷ ماه مذکور باران شدید باریده سیلاب زیاد جاری گردیده متن بازار کرشک و تمامی باغ حاکم نشین را آب گرفته بسیاری دکانهای بازار و دیوارهای باغ مذکور را خراب نموده در علاقه جات کرشک خیل ها ئیکه قریب دریای هیره مند بود از سبب وفور آب دریا و باران اکثر خراب شده و بسیاری خیلها و کاو و گوسفند و اسباب را سیلاب برده نقصان زیاده رسانیده فقط\n(کذا)\n\nعبدالرسول خان حاکم بوینه قره علاقهٔ مزار شریف مرقوم داشته است که از تاریخ ۱۵ ماه مذکور از دهن تشکی چشمه شفاه الی حد پایان باغ قد حاله شدید باریده اکثر مرغها در حین طیران هلاک گردیده فقط\n(کذا)\n\nمراسله مورخه سلخ ماه جمادی الاول ارسالی بیر محمد خان حاکم قره کشنده علاقه مزار شریف رسیده مرقوم داشته است که در ۱۷ ماه مذکور در موضع جانو خانه باریده که هر دانه آن قدر بیده کبوتر بود موازی خدرد کاه و هنده بز و گوسفند زبان سقط شده و در بعضی جا بفصل کندن وجو نامی نقصان رسیده فقط تحریر ۱۸ جمادی الثانی سنه ۱۳۳۳ (محمد هاشم امضا)\n\n(سراج الاخبار افغانیه)\nشایان حیرتست که میرزا کلان دفتر محکمهٔ عالیه جناب ایشیک آقای صاحب ملکی از قبیل اینگونه خبرهای مافوق که وظیفه کیفیت آب و هوا و نکار انست در هر هفته متعدد با کنها بصورت رسمی برای ما میفرستند و در کتابچه خود از ما رسید حاصلی میدارد، ولی از بعضی خبرهای رسمی که واجب الدرج است خود داری میکنند.\n\nسال چهارم\nشماره ۱۹\n\nمثلا خير مقرر شدن جناب (عبدالعزیز خان) را بسفارت هندستان و انفصال یافتن جناب (حاجی شاه بیک خان) را بسبب بیماری از سفارت مذکور که از خبرهای ضروری راجع بملک بود برای ما ننوشتند، و ما هم بالطبع آن خبر ها را بدرج کردن اخبار خود جرأت نمودیم. و نیز خبر تشریف فرمایی جناب ایشیک آقاسی صاحب ملکی را بسمت جلال آباد که بر چگونه مأموریت مبنی بود، و در آنجا چه قسم اجرا آن نافع برای رفاهیت و سعادت رعایا و برایای اعلیحضرت پادشاه مقدس اسلام پناه بکار بردند ننوشتند، گمان میشود که جناب میرزا اخبار سراج الاخبار افغانیه را تنها برای خبرهای مکدر سیلابها و خرابیها منحصر تصور فرموده اند! وهذا من العجائب! ....\n(بابلا مژده بهار بیار) (خبریده بوم شوم گذار)\n\nحاکم بهسود مینویسد\nاین چند ابیات نظم سید هاشم ساکن بهسود است که صفات اعلیحضرت والا و مدح جناب انور علی نائب السلطنة صاحب و بعضی الفاظ هزار کی ولطیفه است امید که داخل سراج الاخبار افغانیه شود.\n\nمنظوم، فی المديحة اعليحضرت سراج الملة والدين\nسراج ملت و دین است ظل حضرت داور\nنهاده دست حق او را زرفعت تاج زر برسر\nخدیو عادل باذل بعلم و حلم دریادل\nعمل را عامل کامل صواب اندیش هی کشور\nعدیل وی پرسیدم ز فطرت تا باین دوران\nبگفتا مثل و مانندش نزاده در جهان مادر\nسراج دین که او منصور گشته در صف هیجا\nز بیم سطوتش دائم گریزان عسکر کافر\nاگر از آستین آید برون دست عطا بخشش\nهزاران حاتم طائی ترا خوانند بهر زر\nکنند سوی گدایان گر نظر از مهر این خسرو\nگذر سازد بر ایشان فخر از طارم اخضر\nبرآرد سر اگر از بهر سیر قصر و ایوانش\nچهارم چرخ را افتد کلاه آفتاب از سر\nاگر خواهم بیان سازم ز وصفش شمهٔ باید\nکمال و عقل و عمر و طبع بر من دفعة دیگر\nمن و مداحیش هیهات ازین اشعار نا قابل\nبود چون شبنم از طوفان نوح این مدح یا کمتر\nالهی حق پیغمبر همیشه حافظش باشی\nز هر آفات و باهات و بلیه تا صف محشر\nمدامش تیغ کین بران نما بر فرق بدخواهان\nحسودان را بود برکنده چشم بد نظر از سر","chars":3578,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01196.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1196","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1196","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}