Page 1113

سال چهارم صحيفه ٤ که بود بابا گفت، دیر اوتی، بود یعنی مقیم دیراوت بود، هنوز فیصله نشده. خان مذکور خالی بود زرك مردم تعریف سخاوت و شجاعت اورا می کنند اللهم اغفر له [ افسوس این تفنك ها و تله ها که بر سینه خود آنرا خالی می کنیم ] ( فریاد از دست اجازه دار ) چندی قبل در این اکثر تجار قندهار از دست بسیار گیری اجاره دار شك شده به نائب الحکومه صاحب قندهار یکمرتبه مكتوبی در تنبیه اجاره دار مسمی به عبدالرحمن خان کرده بودند و نایب الحکومه ایشانرا تسلی داده باجاره دار سرسری گفته بود که ایشان عریضه کرده اند ولی اجاره دار چندان اهمیت نداد پشت گوش انداخته بود باز تجار یکجا شده پیش نایب الحکومه قندهار آمده و یاددهی عریضهٔ خود کرده گفته اند که اگر بازخواست ما می شود خوب ورنه به اعلیحضرت عریضه نگار میشویم. بعد ازان نایب الحکومه باز اجاره دار را خواسته و گفته ایشانرا راضی بساز. بعد ازان اجاره دار همه سودا گرها را که در عریضه دست خط داشته خواسته به تکتک و شیر چای برای شان کرده با ایشان سوال و جواب کرده که من با شما چه کرده ام یکبار یکی برخاسته يك رقم گفته و دیگری دیگر بعضی از آنها را می نویسم یکی گفته صاحب ! دو يتم فى بار -- قرآن میگیرید که يك لك بار می شود و یکنیم لك روپیه از چه بابت ؟ دیگری گفته مال که می آریم نرخ فروش آنرا آنقدر می گذارید که با قیمت کسی نمی خرد و اگر بگویم با شما میگوئید به همین قیمت از من باشد ما نمیدانیم که شما سودا کر هستید یا اجازه دار دیگری گفت از در و ازه يك من قندهار ( که از سیر کابل کمتر است ) کشمش میکشیدم و بخانه می بردم آدم شما يك كابل گرفت آیا شما همین قدر حق دارید دیگری گفت ما میدانم که شما کوتوال هستید نایب الحکومه هستید یا اجاره دار که زدن و بندی کردن هم در اختیار شما است . این شمه ایست که بیاد من ماند هنوز بسیار ها گفتند بعد ازان اجاره دار گفته بسیار خوب است هر چه شما بگوئید من قبول میکنم و ایشان را راضی ساخته است در پنجا روزی نیست که ۲ پاڼه نفر افواج مسلمان انگلیز وارد قندهار شود دو سه روز قبل ١٤ نفر را یکجا نایب الحکومه به کابل فرستاده است . در قندهار پول سیاه قحط شد است مردم به روپیه ها و قرآن خرید و فروخت می کنند . در مدتی که من آمده ام سه بار قافله تفنك های كوتا كون مانند ناوه بر ندیل مچکی دهان بر ، دنباله پر ، بغل پر می آید اکثر بطرز ناوه انگریزی ناوه تیرانی می آید به ٨٠٧٦٠ تومان پخته فروخته میشود مردم کهرا و شهر خریداری تفنگ می کنند . غ . ه شماره ۱۵ ادبيات حسب حال رفت امنیت زعام وقت خون ریزی رسید ساعت هول است هول ساعت آسایش رمید رفت آرام شبانه عصر خون ریزی است خیر در سحر که از شفق این نکته در گوشم رسید خامهٔ بالتيك دولتها چنان مستبدید کند گر برای تیزیش تیغ جهانی در کشید گشت چون پیمانه آسایش شان لب بلب لاجرم در دور آخر غشی و مستی شد پدید هر یکی را فکر برتر بودنش دامن گرفت هر یکی را دعوی بالائی بر گردون رسید روس گفتا عسکره سیار و خوف از چه چیست تیمه گفتا ضرب ضرب دست و تیغ کی چشید گفت جرمن نیست جز من مرد میدان وغا خصم من امید روس از برق قهرم تا پدید انکلیز از قوه بحری فرانس از فر خویش فتح و فیروزی نصیب خویش می کردی امید ليك پير چرخ رنگی دیگری در خم و پخت کان نه بوزینه کاری بدید و نی وزیر از سکته شنید آن خیالات سیاسی از سر ایدر ورد کرایی همچو مرغ رنك او زينوا قعه وقتی پرید ادعای امن عام و محفل ليك بوریب حمله شد زیار عصر قتل و قتالی رسید گشت خاك خوشهوای او رو با آتش فشان خوف غرق عالمی از لاو (۱) هایش شدیدید بسکه شد دود تفنك و توپ و یورپ بلد ابر ظلمت پرده بر خور شید امنیت کشید ه جاه کن را جاه در پیش است، گوش هوش کو؟ خانه ویران گشت یورپ راختراعات جدید پیش ازین در خاك و آب از بود جنك عالمی رفت اکنون تاهوا این شعله اتش رسید. بحر احمر گشت دریای که خون خلق ریخت ای بسا انسان که جوناهی بقعر آن رسید کشته باب المندب اندر وقت رفتن در مصاف هر سیاهی را در خانه زنگریان سدید § کر بسوی حرب با چشم بصیرت بنگری زان میان کاری برای خویش می آری پدید