{"book":"adl0616","page":1113,"text":"سال چهارم\nصحيفه ٤\n\nکه بود بابا گفت، دیر اوتی، بود یعنی مقیم دیراوت بود، هنوز فیصله نشده.\nخان مذکور خالی بود زرك مردم تعریف سخاوت و شجاعت اورا می کنند اللهم اغفر له\n[ افسوس این تفنك ها و تله ها که بر سینه خود آنرا خالی می کنیم ]\n( فریاد از دست اجازه دار )\nچندی قبل در این اکثر تجار قندهار از دست بسیار گیری اجاره دار شك شده به نائب الحکومه صاحب قندهار یکمرتبه مكتوبی در تنبیه اجاره دار مسمی به عبدالرحمن خان کرده بودند و نایب الحکومه ایشانرا تسلی داده باجاره دار سرسری گفته بود که ایشان عریضه کرده اند ولی اجاره دار چندان اهمیت نداد پشت گوش انداخته بود باز تجار یکجا شده پیش نایب الحکومه قندهار آمده و یاددهی عریضهٔ خود کرده گفته اند که اگر بازخواست ما می شود خوب ورنه به اعلیحضرت عریضه نگار میشویم. بعد ازان نایب الحکومه باز اجاره دار را خواسته و گفته ایشانرا راضی بساز. بعد ازان اجاره دار همه سودا گرها را که در عریضه دست خط داشته خواسته به تکتک و شیر چای برای شان کرده با ایشان سوال و جواب کرده که من با شما چه کرده ام یکبار یکی برخاسته يك رقم گفته و دیگری دیگر بعضی از آنها را می نویسم\nیکی گفته صاحب ! دو يتم فى بار -- قرآن میگیرید که يك لك بار می شود و یکنیم لك روپیه از چه بابت ؟\nدیگری گفته مال که می آریم نرخ فروش آنرا آنقدر می گذارید که با قیمت کسی نمی خرد و اگر بگویم با شما میگوئید به همین قیمت از من باشد ما نمیدانیم که شما سودا کر هستید یا اجازه دار\nدیگری گفت از در و ازه يك من قندهار ( که از سیر کابل کمتر است ) کشمش میکشیدم و بخانه می بردم آدم شما يك كابل گرفت آیا شما همین قدر حق دارید دیگری گفت ما میدانم که شما کوتوال هستید نایب الحکومه هستید یا اجاره دار که زدن و بندی کردن هم در اختیار شما است .\nاین شمه ایست که بیاد من ماند هنوز بسیار ها گفتند\nبعد ازان اجاره دار گفته بسیار خوب است هر چه شما بگوئید من قبول میکنم و ایشان را راضی ساخته است\nدر پنجا روزی نیست که ۲ پاڼه نفر افواج مسلمان انگلیز وارد قندهار شود دو سه روز قبل ١٤ نفر را یکجا نایب الحکومه به کابل فرستاده است .\nدر قندهار پول سیاه قحط شد است مردم به روپیه ها و قرآن خرید و فروخت می کنند .\nدر مدتی که من آمده ام سه بار قافله تفنك های كوتا كون مانند ناوه بر ندیل مچکی دهان بر ، دنباله پر ، بغل پر می آید اکثر بطرز ناوه انگریزی ناوه تیرانی می آید به ٨٠٧٦٠ تومان پخته فروخته میشود مردم کهرا و شهر خریداری تفنگ می کنند . غ . ه\n\nشماره ۱۵\n\nادبيات\nحسب حال\n\nرفت امنیت زعام وقت خون ریزی رسید\nساعت هول است هول ساعت آسایش رمید\n\nرفت آرام شبانه عصر خون ریزی است خیر\nدر سحر که از شفق این نکته در گوشم رسید\n\nخامهٔ بالتيك دولتها چنان مستبدید کند\nگر برای تیزیش تیغ جهانی در کشید\n\nگشت چون پیمانه آسایش شان لب بلب\nلاجرم در دور آخر غشی و مستی شد پدید\n\nهر یکی را فکر برتر بودنش دامن گرفت\nهر یکی را دعوی بالائی بر گردون رسید\n\nروس گفتا عسکره سیار و خوف از چه چیست\nتیمه گفتا ضرب ضرب دست و تیغ کی چشید\n\nگفت جرمن نیست جز من مرد میدان وغا\nخصم من امید روس از برق قهرم تا پدید\n\nانکلیز از قوه بحری فرانس از فر خویش\nفتح و فیروزی نصیب خویش می کردی امید\n\nليك پير چرخ رنگی دیگری در خم و پخت\nکان نه بوزینه کاری بدید و نی وزیر از سکته شنید\n\nآن خیالات سیاسی از سر ایدر ورد کرایی\nهمچو مرغ رنك او زينوا قعه وقتی پرید\n\nادعای امن عام و محفل ليك بوریب\nحمله شد زیار عصر قتل و قتالی رسید\n\nگشت خاك خوشهوای او رو با آتش فشان\nخوف غرق عالمی از لاو (۱) هایش شدیدید\n\nبسکه شد دود تفنك و توپ و یورپ بلد\nابر ظلمت پرده بر خور شید امنیت کشید\n\nه جاه کن را جاه در پیش است، گوش هوش کو؟\nخانه ویران گشت یورپ راختراعات جدید\n\nپیش ازین در خاك و آب از بود جنك عالمی\nرفت اکنون تاهوا این شعله اتش رسید.\n\nبحر احمر گشت دریای که خون خلق ریخت\nای بسا انسان که جوناهی بقعر آن رسید\n\nکشته باب المندب اندر وقت رفتن در مصاف\nهر سیاهی را در خانه زنگریان سدید\n\n§\n\nکر بسوی حرب با چشم بصیرت بنگری\nزان میان کاری برای خویش می آری پدید","chars":3428,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0616/01113.jpg","first_page":1,"last_page":1787,"title":"Sirāj al-akhbār سراج الاخبار","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0616/1113","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0616/canvas/1113","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0616/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0616_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}