Page image — the source of record
Machine transcription
١٠٤
سال چهارم
شماره ١٤
نموده بر عساکر عثمانی حمله آوردند و يك معرکه بسیار شدیدی ما بين فرقين واقع شد که نتیجه آن بقتل شاه مجارستان وفتح عمومی ترکان منجر گردید . بعد ازین جنك دهشت آهنگ سلطان یکبار دیگر در مقام « کسورا » بعد از محاربه بهم سه روزه عیسائیان را شکست داده همان که از میدان جنگ به ادرنه رسيد بعارضة مكنته به سال ٨٥٦ بعمر ٤٩ وفات یافت و در اواخر ايام حيات خود بر فرزند خویش « محمد » فتح قسطنطنیه را سفارش کرده بود .
و سلطان محمد خان فاتح .
محمد خان ثانی، بعمر ۱۹ سالکی بر تخت عالی بخت سلطنت جلوس فرمود، و از برای تکمیل و ایفای وصیت پدر خود عزم و ارادة فتح قسطنعتی را بدل مصمم ساخت و توطية جنك را گذاشته از قیصر چنان یک مطالبه عویصی کرد . که سراسر مخالف و منافی مفاد سیاسی و حزن وی بود، چنانچه قیصر بدون دادن اعلان جنگ ديگر باره برخود حضر دید . و طرفین بنای حاضری و نهیات لوازم حرب را گذاشتند . قیصر از دولتهای یورپ معاونت و ام داد خواست که بعضی از آنها چیزی چیزی قبول کرده بمظاهره اش فرستادند . از این طرف سلطان محمد خان نیز با بك شکر جراری که علاوه برخوبترین آلات حربی به جوش قومی و مدهی نیز مجهز و مسلح گردیده بود حرکت کرده به بعد مساقه ه میل از قسطنطنیه عساکر را صف داد، و ان الله يحب الدين يقاتلون في سبيله صفاً ، كانهم بنيان مرصوص .. درين عسکرها بك عدد كاف مشايخ، وعلما ، واصفيا محض بنا بريش كه نطق ها و خطابه های مؤثر آنها در دل عسكرها بك تلاطم جذبات، ويك طوفان خوش حسیات مجاهدانه پیدا میتواند برداشته شده بود و در ماه جمادى الأول سال ٨٥٧ هجری قسطنطنیه را افواج بهنا در عثمانی محاصره کردند در اول مرحله مدافعین خوب جوه جرأت و جهارت خود شانرا نشاندادند و تا قریب اضافه از یکماه مقاومت نموده شهر را تسلیم نکردند مگر بالآخر چون دیدند که قوه مجریه عثمانی نیز به بندر گاه برای کله بازی حاضر است از حفاظت قلعه مأیوس شده شهر را برای ترکان گذاشتند که فی الحال عساکر عثمانی مظفر و منصور داخل شهر تردیده و در نام شهر برای ربودن مال عقیمت منتشر شدند « فجاسو اخلال الديار وكان وعداً مفعولاً » سلطان از همه اول کلیسای « ایاصوفیه » را به مسجد تبدیل داده حکم فرمود که در ان اذان بگویند و بجای تثلیث ۱۲ صد ساله ترویج توحید، نموده نماز ظهر را در همان جا ادا کرد، و بنابر فتح قسطنطنیه به نام « سلطان محمد فاتح » معروف کشت . سلمان محمد خان فاتح غیر از قسطنطنیه، اسی شهرها و تمالك ديگر را نیز مفتوح ساخته است . انينه پایتخت بونان وممالك البانيا ، و صربستان ، و پوسته ، و الابرز و ولیسیا و کریمیار انیز در حکومت
خود الحاق داد . و در سال ۸۹۷ هجری فتح ایطالیا را در زیر نظر گرفت، و برای پسر رساندن آن يك ذخيرة عظام آلات و اسباب ما يلزم حرب را بايك عسكر منتظم فراهم آورده بود، چنانچه بندرگاه « او ترانتو » ی ایطالیا را فتح نموده و عسکر کثیری با ما يحتاج حرب بران پیاده ساخت، و عنقریب بود که آرزوی دیرنیه جدا محمد خود بایزید در اینجا آورده مکر که تقدیر به این نرفته بود و سلطان را رفع کردن بعضی مشکلات دیگر ازین اراده اش باز داشته به سرحد اسیانی عودت نموده ملک خود را از ترکتا زایرانیان و بعضی سلطنتهای اسلامی دیگر نجات داد . و در سال ۸۸۹ هجرى بعمر ٥١ سالکی بعد از سلطنت می و یکنیم سال در انتهای سفر که برای سر انجام دادن مهم شاه ایران میرفت روحش به اعلامی علیین شتافت .
ه سلطان بازید ثانی .
پس از وفات سلطان محمد خان فاتح پسرش بایزید بعد از انکه برادر خود شهزاده هم را یکچند میدان سرپسر شکست داد بالاخر مستقل سلطان شد . و یکچند غزوات هم بر خلاف عیسائیان کرده علاقه کثیره « ابولونیا » را در حکومت خود شامل کرد ، و نیز بعضی شهرها و قلعه ها را مسخر ساخت ، مكر به سبيكة طبعاً صوفي مشرب بود خوريزي في نوع بشر را دل وقت منزلش چندان نمی پسندید، و در عهدوی علوم و معارف بس ترقی و اشاعت یافتند و مکتها و در سخانهای کثیری تأسیس گردید ، و بعد ها شفاخانها وعائقاء ها و مهمانسراها تعمیر نمود که از انها جمع خالق الله استفاده میکردند و در اخیر ، سلطنت دارك داده به پسران خود گذاشت و بعمر ۹۲ سالکی در سال ۱۸ ها بعد از حکمرانی ۳۱ سال از دار فانى به سرای جاودانی رحلت فرمود .
ه سلطان سلیم اول .
این سلطان بلحاظ، علو همت، شجاعت ، فتوحات، رعب سیاست ، عزم ، ولیاقت ذاتی خود سز او از آنست که تمام خاندان عثمانی به آن فخر کند همین سلطان عظمت نشان است که سلاطین عثمانی را به خطاب مستطاب « خادم الحرمین الشريفين » ولقب شرافت انتساب خليفة المسلمين « نایل و مفتخر » گردانید ، در سال ۹۲۳ « از الحاق مصر مملکت عثمانی را بسیار وسعت داد ، و چون خاک مقدس در زیر حراست سلاطين مملوكية مصر بود از آنرو از فتح مصر طبعاً در تحت حفاظت سلطان سلیم آمد . بدیگر طرف باعث فتح ماپانیکه برشاه اسمعیل صفوی شاه ایران حاصل کرد قسمه بزرگ علاقه ایرانی و دیار بکر را در تصرف خود آورد . و به این فتوحات عظيمه ال خليفه آخرین خاندان عباسی لقب خلافت را نیز به او ارزانی فرمود که از ارو تاکنون سلاطین عثمانی حق خلافت را بر عالم اسلام دارند . سلطان سایم در راه وسعت و فسحت خاندان عثمانى حقيقةً خدمات گرانقدری بجا آورده است . و از همه برتريك فضيلت روحانی از حصول « لقب خادم الحرمین الشريفين »
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.