Page 288

خاتمه تحفة الامان في سيرة النعمان (۲۸۷) ذکر تلامذه ارشد امام اعظم رح سراغ دارید » ؟ گفت نی .. ائمه بزرگ حدیث مانندسفیان بن عینیه ، یحیی بن معین علی بن المدینی امام احمد حنبل در فن حدیث شاگرد او بودند طلبه علم حدیث بعد از قطع منازل بعیده بخدمت او جهه تحصیل احضار میشدند — تائینکه بعض اشخاص میگویند که ما بعداز زمانه رسول اکرم ص هیچ نس ازطلبه بدین اندازه ازمقامات بعیده بغرض تحصیل و تعلیم مسائل نیامده است که به نزد عبدالرزاق می آمدند — ( ملاحظه شود ترجمه عبدالرزاق در کتاب معانی الاثار و تاریخ یافعی ) در فن حديث يك تاليف بزرگ او « بنام جامع عبدالرزاق » مشهور است وامام بخاری بدین امر معترف است که « من ازان کتاب استفاده نموده ام » علامه ذهبی در میزان الاعتدال خود در تعریف آن کتاب می نویسد که « خزانه علم است » وی در فن حدیث تلمیذ امام ابوحنیفه بود ازمقامات مختلفه عقود الجمان معلوم میشود که وی بیشتر درصحب امام صاحب مانده است چنانچه نسبت باخلاق وعادات امام صاحب اقوال وی دراکثری از کتب مذکور است — این مقوله یکی از اقوال اوست که « من احدی را بیشتر حلیم وبردبار از امام اعظم ندیده ام » در سنه ١٢٦ تولد و در سنه ٢١١ وفات یافته — ( داود الطائی ) خدا بوی عجب حسن مقبولی عطا نموده بود — صوفیه او را يك مرشد کامل خودش میدانند در تذکرة الاولیا مقامات عالیه اومذکور است — فقها خاصه فقهای حنفی تماماً قائل بعلمیت و تفقه او میباشند و محدثین نسبت بدو مینویسند که « ثقته بلا زاغ » و در حقیقه وی مستحق تمام این اوصاف نیز بود — محارب بن دثار که يك محدث مشهور یست میگفت که اگر داؤد در ازمنه سابق میگذشت همانا که ایزد پاك قصه اورا در قرآن میفرمود اولا به تحصیل علوم فقه و احادیث همت بر گماشته متعاقباً در علوم کلامیه صاحب لیاقت و مهارت تام گردید و مشاغلات بر مباحث و مناظره ورزید روزی در ضمن مناظره و مکالماتی که با يك نفر داشت چند سنگر یزه را که در دست داشت بروی افگند آنمرد گفت « ای داؤد دست و زبانت معاً درازی را اختیار نموده است » این کلام بروی باندازه تاثیر کرد که بعد از چندی قطعاً از مباحثه و مناظره صرف نظر نموده اندکی در علم کلام مشغولیت مینمود تا اینکه تمام کتب خانه خودرا بدریا