Page 283

خاتمه تحفة الامان في سيرة النعمان (۲۸۲) ذكر تلامذه ارشد امام اعظم رح که من « از چهار هزار شیوخ احادیث آموخته‌ام و از هزار تن اوشان روایت می‌نمایم » در صحیح بخاری و مسلم هزار احادیث از وی مرویست (ملاحظه نموده ترجمه عبدالله بن المبارك خلاصه تهذیب الکمال) الحق که وی يك رکن بزرگی از ارکان حدیث است. و در فقه وحدیث تصنیفات بسیاری نموده که متأسفانه در این ایام یکی از انها بنظر نمی‌خورد فضل و کمال وزهد او باندازه مردم را منقاد و مسخر نموده بود که آن رتبه برای سلاطین بزرك آن عصر میسر نبود - یکمرتبه خلیفه هارون رشید برقه رفت و در همین موقع عبدالله بن المبارك نيز بدانجا تشریف برد . وقتیکه خبر ورودش در انجا كسب اشتهار نمود جوق جوق مردمان دوان دوان افتان و خیزان برای پذیرائی او حاضر شدند و كثرت انام واز دحام باندازه رسیده بود كه کفش‌های بسیاری مفقود و اکثری از مردمان اذیت یافتند و غلغله و همهمه بیشماری برپا گشت یکی از اهل حرم هارون رشید چون شور و غوغا را اصغاء نمود على الفور بغرفه قصر دویده بنظاره این منظره مشغول گشته متحیرانه پرسید که این چه حال است؟ مردم گفتند که این همهمه جهت مراسم استقبال يك فقيه خراسانی ایست که عبدالله بن المبارك نام دارد - آن زن گفت که در حقیقت سلطنت نام این چیز است آیا بمقابل این حکومت هارون رشید را هم حکومت باید گفت - که در همچه مواقع باطراف وجوانب او عجز از پولیس و افراد نظامی احدی بنظر نمی‌خورد (ملاحظه شود ترجمه عبدالله بن المبارك بتاریخ ابن خلدون) وی از شاگردان مشهور امام اعظم است. و با او نهایت خلوص داشت و همیشه اعتراف می‌نمود که هرچه برایم حاصل شده از فیض صحبت امام ابوحنيفه و سفیان ثوری است که این از جمله اقوال مشهوره اوست لولان الله اغاثی بابی حنیفة و سفیان کنت کسائر الناس اگر خداوند بواسطه امام اعظم و سفیان ثوری دستگیری مرا نمیکرد پس من پیشتر از اشخاص معمولی نمیبودم (تهذيب التهذيب ترجمه ابو حنيفه) در اوصاف و مدح امام صاحب بسیاری از اشعارش منقول است و خطیب بغدادی در تاریخ خویش نیز چند اشعارش را نقل نموده است که ما ازان جمله بنقل يك بيت آن اكتفا ميكنيم رأيت ابا حنيفه حين تولى و يطلب علمه بحراً عزيزاً