Page 244

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخری (٢٤٣) محاسن و خصوصیات نقلیه و قلمیه فقه حنفی ونرم و آسان است - مثلاً نزد امام شافعی - آبی که بآتش سرگین و یارو و غیره گرم کرده شود غسل و وضو کردن بدان جائز نیست ) : بی آب حمامهای که بسرگین و یارو گرم می شوند کاملاً مشكوك است و ٠ ) و هم چنین آن ظروف سفالینی که بآتش سرگین وخاشاك پاك وناپاك پخته شده باشند در آن خوراك جائز نمیباشد و ظروف بلور و آینه و امثال آن را استعمال کردن نیز ناجائز است هم چنین پوشیدن و استعمال نمودن پوستین پشمینه سمور وامثال آن نیز درست نیست و آنها را پوشیده بهمراه آن نماز خواندن هم صحیح نمیباشد - زین وکرسی - وظروف و هر چیزی که بران گل کاری شده باشد شرعاً قابل نشستن واستعمال نمودن نمیباشد - و بيع بالمعاطات که علی العموم مروج است جائز نیست تازمانیکه لفظ «بعت ، واشتریت، از طرف خریدار و فروشنده گفته نشود - در تمام این مسائل مذهب امام اعظم برخلاف امام شافعی است که ازان صراحة" معلوم میگردد که در مذهب حنفی مانند دیگر مذاهب سخت گیری وتنگی نمیباشد . ( قواعد فقه حنفی وسیع . و در معاملات بر طبق تمدن است ) خصوصیت سوم : حصه بزرگ فقه حنفی که متعلق بارتفاع ضروریات دنیوی است ، حصه معاملات آن میباشد و این همان موقعی است که دران اندازه کامل دقت نظر ، وسعت فكر ، نکته شناسی هر مجتهد کرده میشود - تا به زمانه امام ابو حنیفه احكامات معاملات بچنان حالت ابتدائی بود که برای يك مملكت متمدن تهذیب یافته بالکل ناکافی پنداشته می شد نه قواعد استحکام معاهدات مستحكم ، ونه اصول تحریر وثیقه جات و دستاویزها قائم گشته بود و نه طریقه ادای شهادت وحل وفيصلة قضایا تقرر داشت - « ابو حنيفه » اولین شخص است که این چیز ها را بصورت قانونی آورده - اما افسوس امت آن مجتهد بنیکه در عقب او بوجود آمدند - بجای اینکه آن قواعد و ضوابط را وسعت میدادند - او را بيك حالت غير متمدن گذاشتند و منشاء آن همان خیالات زاهدانه است که در دماغهای علمای مذهبی جا گیر شده بود - یکی از محدثین مشهور بر فقها چنین طعن گفته «که به نزد این مردمان اگر