Page 159

تحفة الامان في سيرة النعمان حصه اخرى (١٥٨) حضرت امام مجندم داول بود پس از حلقة درس او برامده بنزد دیگر علمای کوفه رفته دران موضوع از اوشان احادیث دیگریرا میشنیدیم وباز بنزدوی امده او را راویه مینمودیم حضرت امام صاحب ببعضی ازان احادیث را میشاید ونسبت ببرخی میفرمود که صحیح نیست مایان از وی می پرسیدیم که چطور بشما عدم صحت این حدیث معلوم گشت بجواب میگفت که ان علوم احادیث که فعلا در کوفه مروج است ، من حافظ تمام انم واز صحت و سقم روات ان بخوبی استحضار دارم . تمام این کلمات شاهد این مدعا است که امام ابو حنیفه مراتب عالیه احادیث نبویه را اشتغال نموده بود و در حقیقت ابو حنیفه را امثال این اشیاء نامدار و اشتهار نداده بود زیرا اگر وی حافظ الحدیث بود دیگران نیز باندازه او حافظ الحدیث بودند و اگر شیوخ وی صد ها از فخر بودند و شیوخ معاصرین شان از هزار ها نفر متجاوز بود و اگر وی از درسگاه های کوفه وحرمین مستفیض گشته بود دیگران نیز از همین مقامات استفاده نموده بودند بلکه از صفات و مزایای مخصوصه وی نسبت بتمام محدثین و علمای معاصرینش تنقید احادیث ، استنباط ، و استخراج مسائل ، بلحاظ ثبوت احکام و تفریق مراتب ان بوده است . بعد از زمان ابو حنیفه ترقیات مزیدۀ در علم حدیث بعمل امد و تمام احادیث پریشان و غیر مرتب فراهم اورده شدند ، و التزام صحاح نموده امد ، و برای اصول حديث يك فن مستقلی قایم گشت و در اطراف وی هزارها کتاب بیش بها قلم بند شد و بهمرای ترقیات زمانه بهزار ها نکات ودقایق دیگری در علم حدیث که از لوازم باريك بيني ودقت آفريني محيرالعقول است ایجاد گردید ، اما تحقیقات و تدقیقاتی را که ابو حنیفه در تنقید احادیث و اصول در ایت و امتیاز مراتب نموده قدمهای سریع ترقیات تاهنوز هم تقدم نورزیده است . تاریخ مختصر احادیث - تفصیل این اجمال وقتی خاطر نشان میگردد که نقشه ابتدائی وطرز ترقی فن حدیث کشایخده شود تا از ملاحظۀ آن ظاهر و هویدا گردد که سلسله روایات