Page 64

− ٤٧ − انرا باید بشناسیم . امر : عبارت از خواهش امر است مثلاً زید عمر را بدویدن امر کرد . معلوم شد که مطلب دویدن زید است . مگر برای دانستن اینکه مطلب عمر امر است یا ارشاد ، باید حالت او را نسبت بزید بشناسیم . که ایا عمر قادر است که اگر زید مخالفت امرش را نماید ؛ مجازاتش دهد یا بالعکس غیر قادر است . هرگاه اطاعت زید از خوف جزا باشد مطلب عمر امر گفته میشود . اگر اطاعت او از سبب رفاقتست که عمر بمجازات او قادر نیست مطلب او ارشاد نامیده میشود . شیخ ابراهیم : پس امر قانون حتماً مطاع است ، زیرا آمر مجازات مخالف ان قادر است ؟ همچنانکه مطالب پدر از پسر ، یا مخدوم از خادم نیز امر گفته میشوند ؟ احمد : اگرچه مطلب انها نیز امر گفته میشود. ولی از امر قانون خیلی فرق دارد ؟ زیرا اگر پسر یا خادم امر پدر یا مخدوم خود را مخالفت نمود ، همچنانکه اختیار مجازات انرا دارند اختیار معافیتش را نیز دارند اما بر خلاف احکام قانون كسیرا اقتدار عفو یا تعطیل مجازات نیست شیخ ابراهیم : ایا علت این محدود بودن اختیار حکومت چیست ؟ احمد : تشریح این علت توجهات جناب پروفیسور صاحب را