Page 181

* ١٦٤ * تنها بعض طوایف انسان که هنوز بحالت وحشت مانده است ؟ وعده انها در شمار نمیرود ؟ شیخ ابراهیم : از مراحم خداوندیست که نصیب ما بمانند وحشیان نشده است که زیر فشار استبداد و دردهای مظالم زنده گانی دارند ، بلکه کل حقوق خود را دارا هستیم ، مگر تنها یکچیز از سعادت ما ناقص است که حقوق خود را عموماً نمیدانیم ؟ والاسعادت شامل کل احوال ما میبود ، احمد : بلی اقوال شما را نسبت بحالت موجوده خودها تصدیق میکنم ، مگر یکچیز است ، شما فرمودید که حقوق خود را داراستیم ، و فی الحقیقت حالت بالعکس است ! بعض حقوق محمه خود را بدست نداریم ؟ و سبب ان این نیست که ، کدام غاصبی انها را از ما گرفته است ! بلکه سبب ان فراموش کردن ما استحقاق خود را ؟ اعني از زمانه هائیکه اجداد ما را وارثین سلطنت فریب داده ایشانرا اغفال نموده حقوقشانرا گرفتند ؟ تا امروز آنها را هیچ کس نایل نشد . شیخ ابراهیم : پس چرا انها را بمانند بقیه حقوق بما ندادند ؟ سعيد : زیرا که لیاقت حیازت انها را نداریم . حاجي : و ان لیاقت چیست ؟ احمد : باید هر کدام ماهیت و معنی و طرق اداره و نگهداشت ان حقوق را بدانیم و در محالت لایق حیازت انحقوق میشویم که