Page 175

* ١٥٨ * مراعاتشان وابسته باودن است ! همین حریت است «حریت تحریر» و نزا بدون از حكومتي که از وضع شریفانه متجاوز شده باشد تقیید نکرده است ! هیات حکومتهائیکه اعمالشان جز غصب حقوق وتقويم دعائم ظلم و استبداد دیگر محوری نداشت ، وسقوط بازار مقاصد خود را در روزی میدانستند كه كل مردم در بین خود وسایل تبادل خیالات داشته از حقوق مغصوبۀ خود تفاهم کرده بتوانند ؛ و ورایشان بر استعادۀ حقوق مغصوبه متفق شده از منافع خود که متوقف بر جهالت و ندانستن ملت است محروم میشوند؛ لهذا جز منع تبادل خيالات وافکار برای دوام این منافع شخصی خود كه مبنی بر مضار عموم است دیگر چاره ندیده اخبارات را تحت قید مراقبت اورده انها را از نشر مضامينيكه متعلق بمنافع عموم و مضار خودشان باشد منع مینمودند حريت اجتماع : در هیئت اجتماعیه بشر هر فرد ان حق دارد که بانی نوع خود مجتمع شده ، برای استماع بخطبه ؛ یا براي اشتراك با انها در اعلان يك تظلمي متفق شود ؛ که منع این حریت نیز بمانند تقیید حریت تحریر ؛ در حكومات مستبده که از خوف استرداد مردم حقوق مغصوبه خود ، انها را از اجتماع یا تبادل خیالات ، واشتراك در حسیات مانع میشوند . تا اینجا کل اقسام حقوق عمومیرا که یكفرد ، در اثناء حيات اجتماعي بين بقیه ممنوعهای خود ؛ دارا میباشد بیان نمودیم که