Page 291

٢٨٦ اگر چه بتبانی باشه صحیح خوانده تواند و این مدعا حاصل میشود بمیخن و فهماندن ، لهذا موجب طرز جدید در اخر وقت تعلیم تجربهای خود اکثر میگفت امروز ما باختلاط گذشت فردا انشاء الله باز سبق میخوانیم بنابران پسران همیشه در اشتیاق سبق میبودند و او چون کدام قاعده یا سلسله را بایشان حفظ میکرد آن را سبق درست میشمرد دیگر همه را مجلس و ساعت تیری میدانست ، لهذا در همه وقت و هر حصه کار را بهمین شیوه پیش بردن لازم میداند. بعد از پنج سبق تجوید ابتدائیه چون بسبق ٣٤ یعنی بخط شکسته میرسد، و انهم را یکدفه بخط درست انده هیچ تکلیف بر مبتدی نیست پس باریکی آه کار را بخوبی دانسته او نمیما چنا نکه در فرق لام و یا گوید اگر چه هر دو برابر معلوم میشوند مگر لام یک نوک تیز هم دارد، و یا ندارد مانند «هـ مـ ، و همچنین «ر، درماند شجع اگر چه شباهت بگردن پای آهوئی دارد مگر یا در آخر میباشد و این «ر» وسط می افتد و از سبق ٣٥ ، الی آخر کتاب همان است که بر کتاب کلان ورق میخواند یا بر تخته کلان کل سبق را نوشته نموده یک فقره را بیک مبتدی و فقره دیگر را بدیگر بخواند و بعد خواندن آن ، هر فقره را بکل فریق ضبط نموده باشد تا بحد ختم ابتدائیه کتاب فارسی نیز بهمین قرار بکل فریق خوانده شده بر مضمون حساب نیز آن معلم مقرر باشد که در حساب بهتر باشد چون عدد نویسی را تا عیار بایشان کار کرده حال اول کیفیت جمع را دانسته آنها نموده گوید چنانچه ناظر خود را کدامی بدفعات روپیه داده باشد و آخر معلوم کند که جمله چقدر باو داده شده پس دفعه اول گرچه کم باشد مگر اصفار را از ملیار شروع نماید تا درجات هر فقره معلوم شود تا زمانیکه در میخیار تخته نشین گردد اما دیگر دفعات را از حد خود شروع نموده باشد و یک مثال را خود معلم پیش روی انها حل نماید اما پسران چون سوالات سراج الحساب را حل میکنند بگذاشتن اصفار زائده محتاج نمیشوند و هر سوال که چون جواب صحیح بگوید از روی کتاب مذکور جواب با نها بنماید تا دل شان خوش شود که کار ما و استاد کلان مطابق است مگر یک حصه وقت را بجمع زبانی داده باشد چنانکه، معلم، ٨ و ٧ چند میشود ، مبتدی ، ١٥ ، معلم، هشت و هفت چند میشود ، مبتدی ١٥ ، معلم ، ٨ و ٧ ، چند میشود مبتدی، ١٣، همچنین ..... اما در آخر جمع یک حصه وقت را بحفظ ضرب زبانی