Page 13

جغرافیہ طبیعی و افریقا بدی داده خواهد شد پس اے پروردگار ما ما را از عذاب دوزخ نگا بدار - جغرافیہ تشریح زمین است که ما بر آن زندگانی و سکونت داریم لفظ جغرافیہ از دو لفظ یونانی گرفتہ شده جی بمعنی زمین گریفی بمعنی بیان یعنی بیان زمین - این علم از مملکت ها و شهر ها و کوه ها و دریا ها و محصولات تجارتی و حیوانات و نباتات و سائر عوارضات زمین بحث می کند و این را بیاد باید داشت که جغرافیہ محض بر اشیائیکه بر سطح زمین می باشند بحث و تفحص می نماید و از مسایلیکه بزیر زمین تعلق دارند چون وظیفہ این علم نمی باشد صرف نظر میکند. جغرافیہ پنج قسم مهم دارد :- (۱) جغرافیہ نجوم :- علمیست که زمین را یک ستاره شناختہ بیان آن را می نماید یعنی مقام و درجۂ زمین در نظام شمسی چیست ؟ حرکات دیگر ستارگان نظام شمسی و مناسبات با همی آنها را واضح می کند. (۲) جغرافیہ ریاضی :- علمیست که در باب شکل و جسامت زمین و حرکات آن و دربارهٔ خطوط فرضی که بر سطح آن کشیده می شوند بحث می کند !