Page 144

( ۱۱۳ ) ژده تون ـ بلی بسیار درست . اگر بدانیم که بکدام قطعه مسکونه نزديك هستیم ازینکه درینجا بساختن خانه و دیگر چیزها مشغول شویم بسا ختن يك کشتی کوچکی مشغول میشویم . مهندس ـ این است که منهم از ینسبب امشب عرض و فردا طول جزیره را تعیین کردن میخواهم . اگر بدست مهندس ( سکستان ) نام آله موجود میبود تعیین مسافه کوکب قطبی بسیار آسان میشد . ولی چه فائده که آن آله موجود نیست . مهندس بشمینه ها درا مد. با كارديك دو چوبی ترا شیده ، وسرهای چوبرا بايك خاری بهمدیگر ربط داده نوعا يك پرکاری بوجود آورد. مسافه ئیکه از روی افق تا بکوکب قطبی موجود است برای مساحه کردن آن لازم است که افق صرف از بحر متشکل باشد. حالا انکه در جائیکه بودند افق جنوبی باد ماغه پنجه مستور شده بود . اگر چه برای این عملیات بسوی جنوب جزیره رفتن هم ممکن بودولی گذشتن از نهر مرمی لازم میآمدکه آنهم يك کار مشکلی مینمود . لهذا مهندس اجرای عملیات خود را در تپه منظره وسیعه قرار داد . مهاجران بر تپه منظره وسیعه برآمدند که ازینجا بسوی جنوب بلامانعه سطح بحر مشاهده میشد . سیروس سميت يك نوك پركار چوبی را که ساخته بود بسوی نقطه افق که سما با بحریکی شده بود متوجه ساخت، نوك دیگر آنرا به نجمی که در زیر کوکب قطبی بود متوجه نمود که به اینصورت پركار يك زاويه تشکیل داد . بعد از ان از برای آنکه زاویه مذکور خراب نشود يك چوب پاره دیگری در میان هر دو پای پرکار نهاده پایهای پرکار را بايك تار لنج بسته کرد . بعد از انکه این زاویه بمیدان برآمدکار برپیمایش این زاویه متوقف ماند . برای این پیمایش در اول امر بلندی و دوری تپه منظره و سیعه را که عملیات زاویه گرفتن بران اجرا شده پیمودن لازم است . بعد از انکه این پیمایش هم اجرا شود از مساحه زاویه مذکور ارتفاع تپه ئیکه بران تعیین زاویه شده تنزیل می شود که مقدار باقی مانده آن مساوی و برابر مسافه کوکب قطبیست با افق. و چون عرض