{"book":"adl0259","page":144,"text":"( ۱۱۳ )\n\nژده تون ـ بلی بسیار درست . اگر بدانیم که بکدام قطعه مسکونه نزديك هستیم\nازینکه درینجا بساختن خانه و دیگر چیزها مشغول شویم بسا ختن يك کشتی کوچکی\nمشغول میشویم .\nمهندس ـ این است که منهم از ینسبب امشب عرض و فردا طول جزیره را تعیین\nکردن میخواهم .\nاگر بدست مهندس ( سکستان ) نام آله موجود میبود تعیین مسافه کوکب قطبی\nبسیار آسان میشد . ولی چه فائده که آن آله موجود نیست . مهندس بشمینه ها درا\nمد. با كارديك دو چوبی ترا شیده ، وسرهای چوبرا بايك خاری بهمدیگر ربط داده\nنوعا يك پرکاری بوجود آورد. مسافه ئیکه از روی افق تا بکوکب قطبی موجود است\nبرای مساحه کردن آن لازم است که افق صرف از بحر متشکل باشد. حالا انکه در جائیکه\nبودند افق جنوبی باد ماغه پنجه مستور شده بود . اگر چه برای این عملیات بسوی جنوب\nجزیره رفتن هم ممکن بودولی گذشتن از نهر مرمی لازم میآمدکه آنهم يك کار مشکلی\nمینمود . لهذا مهندس اجرای عملیات خود را در تپه منظره وسیعه قرار داد .\nمهاجران بر تپه منظره وسیعه برآمدند که ازینجا بسوی جنوب بلامانعه سطح بحر\nمشاهده میشد . سیروس سميت يك نوك پركار چوبی را که ساخته بود بسوی نقطه\nافق که سما با بحریکی شده بود متوجه ساخت، نوك دیگر آنرا به نجمی که در زیر کوکب\nقطبی بود متوجه نمود که به اینصورت پركار يك زاويه تشکیل داد . بعد از ان از برای\nآنکه زاویه مذکور خراب نشود يك چوب پاره دیگری در میان هر دو پای پرکار نهاده\nپایهای پرکار را بايك تار لنج بسته کرد . بعد از انکه این زاویه بمیدان برآمدکار برپیمایش\nاین زاویه متوقف ماند . برای این پیمایش در اول امر بلندی و دوری تپه منظره و\nسیعه را که عملیات زاویه گرفتن بران اجرا شده پیمودن لازم است . بعد از انکه این پیمایش\nهم اجرا شود از مساحه زاویه مذکور ارتفاع تپه ئیکه بران تعیین زاویه شده تنزیل می\nشود که مقدار باقی مانده آن مساوی و برابر مسافه کوکب قطبیست با افق. و چون عرض","chars":1615,"image":"https://storage.googleapis.com/adl-page-images/adl0259/00144.jpg","first_page":1,"last_page":559,"title":"Jazīrah-ʾi panhān ‏جزيرۀ پنهان‏ Île mystérieuse. Persian","permalink":"https://afghanpress.org/book/adl0259/144","canvas":"https://afghanpress.org/iiif/adl0259/canvas/144","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/books/adl0259/","source_pdf":"https://afghanistandl.nyu.edu/pdf/adl0259_download.pdf","rights":{"image":{"statement":"Public domain. NYU states: \"All works presented on this website are, unless otherwise indicated, in the public domain. The images available on this website may be freely reproduced, distributed and transmitted by anyone for any purpose, commercial or non-commercial.\"","uri":"http://rightsstatements.org/vocab/NoC-US/1.0/","holder":"New York University Libraries","source":"https://afghanistandl.nyu.edu/about.html","delivery":"Images are served from a copy mirrored by this project, not from NYU's servers, under the reproduction terms above.","endorsement":"This is an independent project. It is not affiliated with, endorsed by, or reviewed by New York University."},"text":{"statement":"Machine-generated transcription, dedicated to the public domain under CC0 1.0. No warranty of accuracy: see the provenance block on every page.","uri":"https://creativecommons.org/publicdomain/zero/1.0/","holder":"Steps Ventures"}},"provenance":{"text_produced_by":"gemini-3.1-pro-preview","thinking_level":"low","read_completed":"2026-08-09","per_page_confidence":null,"per_page_confidence_note":"Not recorded during the corpus run. No calibrated per-page score exists, and none is estimated here.","human_reviewed":false,"accuracy_context":"Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting.","primary_source":"The page image. The text is an index into it."}}