Page 19

۱۰ علم بمعنای دانستن فی نفسه چنانکه گفته شود (علم هو فی نفسه) نیز موجود است و بدینمعنی قرابت معانی علم با حکمت نیز ظاهر است (حکمه) در قا موس بکسر حا بمعنی عدل ، حلم ، حلم ، نبوت ، قرآن ، وانجیل نیز آمده است . چونکه در تنزیل مبین بدینمعانی مذکور است . علما حکمه را بتعاریف متعدده تعریف نموده اند و اکثر حکمت را که از صفات الهی باشد بعنوان «معرفة الاشیاء و ایجادها علی غایة الاحکام والاتقان» تعریف ؛ وحکمت انسانیه را بعبارت «معرفة الموجودات وفعل الخیرات» تبیین کرده اند . ازین تعاریف بعد کلی معانی علم حکمة معرفت که سر نامه و عنوان این مقالست مفهوم نمیگردد چون عنوان این مقال عبارت از مقاصد سه گانه که فی الاصل همه به یکجا سر بهم میزنند بود با وجودیکه تعاریف لغوی آنها خارج از صدد بحث ماست مع مافیه بهمینقدر شرح و بسط اکتفا نموده حالا شروع بمقصد میکنیم : حضرت فاضل مشار الیه در رساله مذکوره خود دلایلی که بر فضیلت علم و محسنات آن بیان فرموده اند : مأخذ آن عبارت از قرآن مجید و فرقان حمید ، و انجیل ، و تورات ، وزبور که کتب مقدسه سماویست ، و اخبار حضرت خاتم النبیین صلوات والسلام عليه من رب العلمین . و بعضی آثار حضرات علما و حکمای متقدمین است که علی الترتیب درینجا از هريك