Page image — the source of record
Machine transcription
( ٧٥ )
افعال فعال مطلق وجود او برحق اگر چه معلل به اغراض نیست اما خالی از
حکم و مصالح وغایات و ثمرات هم نیست . چونکه اگر معلل باغراض بودی
حدوث در فعل او تعالی لازم آمدی ، واگر خالی از مصاحت بودی فعل
حکیم عبث و بیفائده شدی ! پس اگر در هردّره از ذّرّات اکوان ، و حقا
یق عالم امکان بنظر تحقیق و دیدۀ تدقیق ملاحظه رود بحکم «اعطی کل
شیئی خلقه ثم هدی» هر یکرا غایتی و مصلحتی یابند که بمنزلۀ ثمره آن باشد
چنانچه مقدمات اینسخن در علم الهیات به براهین قاطعه مثبت گردیده است،
و بسبب غیر محدود بودن حکم حکیم علیم استقصا کردن در اینباب مقدور
بشر نیست . زیرا که در همۀ موجودات عالم ارواح ، و جملهٔ کائنات عالم
اجساد در کلیات و جزئیات وجود هر مرجود حکمت بالغه او سبحانه تعالی
مستتر و مضمر است که هر يك از آن دلیلی باهر و برهان ظاهر برکمال كبرياء
حضرت الوهیت اوست چنانچه خود میفرماید«و ماخلقنا السموات والارض
و مابینهما لاعبين» پس عقل قاصر انسانی از استقصای آنهمه حکم مالا
نهایه لابد عاجز میماند ولی با وجود آنهم علمای عالمین ، و حکمای عارفین
در نصوص لايعد ولا يحصی کتب و رسائل تحریر و تألیف نموده اند واگر
تا ما دام القیامه نیز سخن رانند هنوز قاصر و عجز شان ظاهر خواهد بود ما
نند مفاد و حکم قرآن مجید و فرقان حمید را که از زمان نزول آن تا بحال
Roughly two thirds of characters agree with a modern printed edition of the same text. Much of the disagreement is editorial, not misreading. Treat the transcription as a finding aid and read the page image before quoting. How this was measured.